Домари – Роми во Израел

Арапите ги нарекуваат домари “Навари” – “црни” или “валкани” – кој потсетува на европскиот денешен исламистички антисемитизам.Како и во Европа, Домари (Цигани) се на најниско ниво на социјална скала.Ромската заедница на Источен Ерусалим се смета за најсиромашна во палестинското општество.Домарите се презрени од арапските Палестинци кои себеси се сметат за инфериорна“раса“.Расизмот на арапското општество против нив се манифестира во секојдневните постапки.Домари како резултат на нивната нејасна националност ги осудуваат на најниските работни места, често оставајќи ги да питачат.

Израел е мултикултурна земја.Тука живеат и неколку илјади Роми кои се нарекуваат себеси Домари.Тие се адаптирани на арапската култура и најчесто живеат во сиромаштија и во големи семејства.

Единственото еврејско население, кое учествува со осумдесет проценти од осуммилионските жители на Израел, е поделено на огромен број различни потекла, боја на кожа и верски и културни традиции.Постојат Евреи од сите европски земји, од САД и Канада, од Јужна Америка, Австралија и Јужна Африка.Денес, мнозинството еврејски жители во поранешниот ашкеназиски западен Израел доаѓаат од многу исламски земји, како што се Египет, Јемен, Сирија, Иран, Ирак, Мароко и тн. – ова се ориенталните Евреи.

Исто така постојат и црните Евреи од Етиопија, како и Евреите од Индија и другите земји од Далечниот Исток.Тие се обединети во еврејската вера, еврејската историја и често еврејската судбина на прогоните.Израелското арапско население, кое ги вклучува муслиманите, христијаните, черкезите и другите, исто така е поделено на разни малцинства

Меу ова шаренијада има и Роми кои живеат во Израел, на Западниот Брег во Газа.Околу две илјади Домари живеат денес во стариот дел на Ерусалим “Баб ал Хута”, во близина на Левентор и околните арапски села.Нивниот мајчин јазик, ромскиот, едвај ги познават .Наместо традиционално христијански, како Ромите од Источна и Западна Европа, Ромите на Истокот денес се речиси исклучиво муслимани.

Тие со векови живееле во Ерусалим .Домари се поделени и на племиња или кланови чии имиња денес звучат арапски како Салеем, Надеер и Нури.Во текот на вековите на нивниот престој на Блискиот Исток, тие се израмнија на многу начини со арапската култура и живеат во големи семејства, главно под еден покрив, обично во затворени простори и во голема сиромаштија.Бројот на Домари во стариот град Ерусалим се состои од околу сто и педесет семејства, околу две илјади луѓе.Во помал број тие живеат денес во арапските предградија на Ерусалим и во Газа.

Ромите ја имаат својата сопствена култура и на многу начини свои религиозни традиции.Но, генерално, тие се прилагодија на нивната поширока околина.Домари се главно муслимани, но не живеат многу строг религиозен живот.Некои се вратија во христијанството.Во општеството на Домари на Блискиот Исток, има малку луѓе со формално образование.Номадскиот животен стил што го практикуваа до порано сега веќе нее дозволено .Домашните семејства имале просек од шест до осум деца, но нивната стапка на наталитет во Израел опаѓа, според една студија на Евета Принс-Гибсон (Dom Research Center).

Дури и во Израел / Палестина, Ромите не се добро прифатени, а камоли од денешното арапско општество.Особено во арапските села каде што живеат денес, постојат слични расни предрасуди. Еврејското општество во Израел не обрнуват внимание на домарите, практично никој не знае за нивното постоење.Арапите ги нарекуваат домари “Навари” – “црни” или “валкани” – кој потсетува на европскиот денешен исламистички антисемитизам.Како и во Европа, Домари (Цигани) се на најниско ниво на социјална скала.

Ромската заедница на Источен Ерусалим се смета за најсиромашна во палестинското општество.Домарите се презрени од арапските Палестинци кои себеси се сметат за инфериорна “раса“.Расизмот на арапското општество против нив се манифестира во секојдневните постапки.Домари како резултат на нивната нејасна националност ги осудуваат на најниските работни места, често оставајќи ги да питачат.

Меѓутоа, Ромите во Израел имаат симпатизери во Израел.Израелскиот водич Опра Регев ја презеде заедницата Домари под нејзиното крило и денес соработува со неа во име на градската администрација во Ерусалим.Неодамна повторно избран градоначалник на Ерусалим, Нир Баркат, објави во печатот дека Ерусалимскиот дом и им вети помош.Тој сака да стори сé за да им помогне да станат израелски граѓани, со сите свои права и обврски.
Баркат рече : “Градот ја почитува и вреднува ова заедница и нејзините претставници. Заедно работиме да ја подобриме нивната ситуација. Ромите се единствена етничка заедница која придонесува за културниот и општествениот живот на градот.Задоволен сум што забележувам значително подобрување на нивниот квалитет на живот во текот на изминатите две години, како резултат на интензивните напори на градскиот совет, кој ќе продолжи “. 

Текстот е превземен од артиклот на Paul Uri Russak еврејски новинар и публицист објавен во Journal 21.ch


Bašo Amenge


Grupa taro terne Roma intelektualcija, novinarija, web dizajnerija, tehničarija, montažerija thaj javer personali savo so isilen baro iskustvo ki piri buti rodingje te keren nesto nevo ko mediumsko internet than ki Makedonija. Palo beshiba ko sostanok taro timi taro 24vakti.mk angjape decija kaj ko akava momenti falinela jek romano web tv portali savo ka nudinel pravilno, kvalitetno, informacija baši o Roma. Adaleske formiringape o www.24vakti.mk  ko adava sostanok čivgjem akala celija thaj pričine soske te formirina o jekutno romano web tv portali 24vakti.mk

24Vakti © Copyright 2015 – 2017, Sa o nijamija si protektirime