Sali MemedJuly 30, 2020
Emrah-Aziri.jpg

4min45

Akavada Bajrami ka nakhava le ki isto euforija sar o Fitr Bajrami. Јас razlika ka ovel samo so nekoj ka cestitinel tuke porano a nekoj pokasno. Isi razlika so amare Kurbanija ka barvakeren amare ama isto hem e komšijengjere sofre.
Ma bistren tumare komšijen ko akava pharo zamani.
Palem ka ovel amen digitalno bajramluko amare manglencar.

Ka dikha ko ekranija i čuči Mekka hem o čučo Arafat.
Belkim nekaskere asvaja hem leskere dovaja O Allahi ka Uslišinel, akaja belaja taro amaro than, kher hem familija te cidel. Ama ma razočarinen tumen, O Allahi swt nijek pharo zamani bizo dermani na mukhela, hem isto agjar, nijek Kurban Bajrami bizo bizo Tekbiri na Osvetlinela.

Ked keraja lafi taro Курбан Бајрам, odma avela amengje slika ko šero so valjani te čhina kurbani. I obaveza so ačhili amengje i odobor purani, па phandaja la e Pejgambereja e Ibrahimeja as ked valjangja te čhinel pe čhave e Ismaile as

فلما بلغ معه السعي قال يا بني إني أرى في المنام أني أذبحك فانظر ماذا ترى قال يا أبت افعل ما تؤمر ستجدني إن شاء الله من الصابرين

“Samo so barilo odobor kobor te del le arka ki buti o Ibrahimi phengja :”Mo čhavo, me dikhljum ko suno sar čhinava tut, vaker mange tu so pheneja ? “O mo dat” – vakergja – “Ker sar soj tuke Naredimo, ka dikhe man inshallah sar kerava sabri.” – 37:102

Ked razmislinaja bašo odola momentija kozom sine pharo e Ibrahimeske a.s, so svako jek dat bi haljolja le, vazdela amengje tužna emocije.
Ama ma bistren so svako jek slučka so spomninelape ko Kur’ani palo peste anela hem but pouke. O Kur’ani nane lil kote so o avtori ilustririnela pe emocije ili dukh, o Kur’ani educirinela e insane, kerela le pošukar, promeninela ki pozitivno smisla leskoro stanje hem razmisliba.

Ko akava dzivdipa sarine sijam sine, ili pa šaj več sijam da ke Ibrahimeskoro as than, kote so valjani te da kurbani amare “Ismaile” e Allaheske. Spremno li sijan te čhine te “Ismaile” Allaheske ko anav? Ти си лее биго otивотно знакија, те улаве ле е čоролингје?
Sarine amendar isile nešto so mangela le but, razmislin šukar dali odoja buti ingarela tut popaše Allaheske ili dujrarela tut. Soske ma mislin so akava Dini nane le pe žrtve, ker te lošna tabijatija, naravija akava Bajrami kurbanu akale bajrameske karši to Gospodari, da bi te zameninel len Ibrahimeskere osobinencar.

Ko mo anav, ko anav me familijakoro;
Бахтало Курбан Бајрами!

Емра А AZИРИ


Sali MemedJuly 30, 2020
SHUTKA-CENTAR-24vakti.png

3min194

Naklja o Alusariba 2020 bers ki Utarali Makedonija, save so iznenaduvachki pobut manushenge deka o Albancija khuvgje majbut deputatija ki Makedonijakiri istorija taro plularizam.

Basi akaja sostojba nekobor poente:

1.  O Albancija sine maksimanlo angazirinme te iklon ko alusariba dzandindoj i situacija e Covid 19 o daripa bashi sastipaskoro hali e manushengoro hem ko pogon o Albanska politikane partije ko sa akala rizika bashi korona virus ki amari them reshingje te den gas thaj te ikalen pire dzenen ko so ko agor iklo sar pozitivno varijanta odoleja so andre isilen 32 Albancija kolendar ako kergja Gavarmento o SDSM ka oven thaj pobut savo tano istorisko rezultati.

2. O NA iklojba taro okola javera etnikumija predvodime taro Makedoncija majbut ko izborno edinice 1, 2, 5, 6 angja akava rezultati ko akala Izborna edinice o Albancija iklile 70% taro adala soj akate ( na ko izborno spisako soske but isilen ki dijaspora samo pisime ama nae akate realna) odova vakerela kaj baro numero Albancija iklile ko akala izborija ili jekajek sar javera angleder  negde pobut taro 220 000 glasachija.

Dzikote okoja rig but pohari ja pashe 700 000, sporedime o nakle izborencar falinena pobut taro 200 000 Makedoncija thaj javera etnikumija te den plo glaso.Akate kergjape i razliak ki 1, 2, 5, 6  te dobinen Albanska deputatija pobut taro palune izborija hem o fakti kaj i BESA khuvgja ple deputatencar Makedonsko avazencar na Albanska soske sine but hari.

I BESA te dzal sine korkori ko Alusariba dali ka astarel sine o prago jek te khuvel jeke deputateja e koaliciribaja sinela shukjar poteg akana isilen 4 so pretenzije bashi panda te fundiringja o SDSM o Gavermento so isile bare sanse te kerel odova.

3. Dali i Korona virus o darajba te na iklova te na astara akava nasvalipe te na ova pozitivna shukar smislimo sar opstestveno triko bashi javera save so agjar vakerdo kurnaski dzandidoj kaj korkachija o Makedoncija, o Roma, o Khoraja  thaj javera deka akana samo pritisok ko Albansko dzijani te iklol hem iklio agjar sar so sine. O Albansko politikane partije shukar kergje buti ko teren suze matematichko operacijaja kaj okola ka daran te iklon amen te iklilem ka dobina pobut hem ko krajo akaja teza pobedingja.

4. Romano politichko situacija ko Alusariba 2020 bersh

JEKE RECHENICAJA SA DZIKOTE NA DENA SHANSA PRRAVA MANUSHENGE KO PRAVO THAN KA DIKAMENGE ASAVKO MODERNO HOLOKAUST KERDO KORKORI AMENDAR AMENGE!!

Sledno poslobodno vreme ka kera shudre sherencar so ka dobina ko avutnipe sar Romani nacija .. akana ka adzikera Gavermento te fundirinelpe pa te dza pretpostavkencar, iako o tendencije STATUS KVO ali mora nada !!

P.S

Kotar iklili i bolivudsko ideja Aksel Ministeri wow

Ajde sledno prilika akana adzikeraja…

GILJA BASHI O NEVO DUSHMALUKO ISILE VIRUS KORONA POZITIVNO TANO PREPELO  BE !!!

 

Sali Memed


Sali MemedJuly 24, 2020
Nadir.jpg

1min56

Изборите поминаа, нашите гласови (мислам на ромските) отидоа јабана,(за другите ич не ми е гајле, оти се стандардно закопани во партиските ровови). Што правиме сега? Со јабана дадени (расштркани) гласови на сите можни страни нашата политичка култура остана непроменета навика – бараме моќ каде што ја нема!

Со ваков резон и математичка пресметка не можеме да очекуваме повеќе. Сега не држат оправдувањата дека поради пандемијата нашите кандидати мораа да имаат скромна кампања, која недоволно ги мобилизираше ромите да гласаат во поголем број (или пак да го концентрираат својот гласачки потенцијал).  Миксот на виртуелни (чаршиски) муабети и класични (празни) ветувања во ромските населби е наивна комбинација на активностите на нашите без-идеолошки политичари. Генерално, овој пат кампањите беа многу поефтини, без масовно возење со автобус, сендвичи и коктели.

Додека ги чекаме конечните резултати од ДИК, јасно е дека имаме само еден ромски пратеник во Собранието (знаевме дека нема да има втор). Тоа беше очигледно добитната комбинација, која е стандардна позиција во сите досегашни состави на Собранието. Останува да видиме како нашата пратеничка ќе се носи со битката против повеќеглавиот Голијат. Дали ќе биде декор како неколку нејзини претходници, или пак ќе бие битки како бунтовник на повеќе фронтови.

Да бидам јасен, не ги квалификувам досегашните ромски пратеници дека биле декор во Собранието поради нивниот ангажман или делување; нивната политичка моќ или кредибилитет секогаш доаѓаше од бројот на ромските гласачи, особено во 2рата изборна единица. Еден од 120 пратеници е многу симболична позиција во хиерархијата на моќта, иако во одредени комбинации, ромските гласови беа одлучувачки за неколку владини состави.

Имавме случај кога Бранко Црвенковски не сакаше да го прими Неждет Мустафа во неговиот кабинет затоа што добил (или успеал) да собере околу 2000 гласови. Или обратно, Амди Бајрам со преку 9000 добиени гласови имаше доволно аргументи да добие важни позиции во владата на Груевски. За ваквите пост-изборни преговори и договори врз основа на добиените гласови знаат мал број на ромски политички активисти.

Нашата нова пратеничка, која е член на СДСМ, е во слична ситуација на Неждет Мустафа; ќе видиме какво внимание ќе има Зоран Заев кон ромското прашање и нашата пратеничка која тежи нешто повеќе од три илјади гласови во 2рата изборна единица. Од спротивниот табор, Мицковски ги асимилира или игнорира (читај како сакаш) ромските гласови од своето конто (вклучително на останатите партнери од коалицијата Обнова) со изјавата дека ВМРО е победник на овие избори затоа што добил гласови без албански коалиционен партнер.

Според него, во оваа држава се бројат само македонски и албански гласови, кои по „природен пат„ треба да завршуваат кај македонски или албански партии. Според рецептот на Мицковски над 1200 ромски гласови се важечки на овие избори затоа што завршија кај НПР, а сите останати роми биле во заблуда.

Пост-изборната хипокризија или лицемерност е долготраен стандард во македонската политика. Калкулантството и додворувањето во оваа фаза е квалитет на големите мнозински партии, при што се она што го кажале и ветиле во предизборието е „пу-пу не важи“. Сега се јасно поставени односите на сила и нема тука што многу да се филозофира. До формирањето на следната влада наративот е диктиран од моќта на добиените мандати, позади кои што под маската на идеологиите и визиите за иднина на нашето општество стојат лукративни интереси за моќ и профит.

Сега малите играчи, како нашите изборни тркачи, ќе молчат и ќе чекаат што ќе договорат големите поглавари. Овој пат се петипол поглавари на челото на политичките племиња. Ромските лидери се сега релаксирани од бремето на преговорите во смисол дека не треба да се мачат и носат одговорност за договорените решенија околу тоа кој ќе биде власт а кој позиција. Било како било, одлуките ќе дојдат и сите наши политичари кои трчаа на едната или другата страна ќе бидат под милост и немилост на донесените одлуки. Поука- научивме да играме во предизборната трка.

За жал, немаме концепт ниту визија дека трката треба да се трча во оваа втора фаза. Затоа сега кога немаме „коњи“ за трчање во постизборието сакам да ги потсетам сите кои се потрошија во првата фаза на оваа игра на демократија.

Прво, она што е ветено на ромската заедница во кампањите на СДСМ и ВМРО е само пишаниот збор во нивните програми. Претходно напишав во овој медиум што имаат планирано или не за нас. Сето она изговорено во етерот е заборавено од сите нас. Немаме сумирани изјави, заклучоци, прашања и одговори од јавните трибини по ромските населби.

Второ, пишаните програми се само план. Таму нема временска и финансиска рамка, одговорна институција или структура од државниот систем. Можно е тие да се реализираат во било која година, зависно од буџетската кондиција на државата. Знаејќи дека државната каса е празна, можно е овие проекти да чекаат подобри времиња, кое значи подолго време. А можеби и нема да дојдат на ред за имплементација поради икс непознати причини. Што ќе правиме ако ништо од ветеното не се реализира? Како ќе настапи нашиот претставник, како ќе лобираат останатите ромски партии, медиуми и невладини организации?

Трето, знаејќи дека на листите имавме само една добитна позиција, сето она што е одработено во предизборитето беше наивно верување дека ќе добиеме повеќе. Штетата е дотолку голема што се расфрлифме со ромските гласови на сите страни, без сериозно да размислиме дека не смееме тоа да го правиме затоа што имаме околу 25.000 гласови во цела држава. Згора на тоа нашите гласови не се сконцентрирани и немаат којзнае кое влијание во изборните единици, освен во „двојката“.

Четврто, со овие изборни резултати треба да ни биде јасно дека имаме систем кој ги привилегира големите партии. Не треба да сме наивни на следните избори, било тоа со овој модел и географија, или друг модел на пребројување и една изборна единица. Нашата реалност на било кои избори е диктирана од бројот на ромската популација, бројот на ромски партии, и секако односот кон големите партии. Не треба да очекуваме дека Македонија ќе биде една изборна единица. Ставете се на местото на ВМРО, ДУИ или СДСМ, и побарајте причина зошто би го сториле тоа, односно зошто би се откажале од систем кој работи само за вас?

Петто, со идеолошки нејасно определени политички партии, Ромите не се перцепираат за сериозни актери на политичкаа сцена. Лутањето меѓу СДСМ и ВМРО имаше краткорочни придобивки, меѓутоа долгорочно, засега сме нејасни и неопределени актери на политичкиот спектар (да не кажам политички незрели во нашите определби за формата на државните политики). Идеолошкото кристализирање ни е преку потребно за здружувањето со политичките опции надвор од државата, кое пак за возврат ќе има поголем импакт врз домашните политички партии. Особено во следниот период на преговарање со ЕУ.

На крајот на краиштата, после 30 години демократија и изборни циклуси, неколку генерации на ромски гласачи и партии научија и учат како се игра во вакво опкружување. Во било кој смисол, нашето однесување, резон и амбиции се одраз на севкупните политички, економски, социјални и културни односи во државата. Не сме изолирани на тој план, иако сме гетоизирани во нашите населби и секојдневни интеракции. Важната поента на изборните резултати е што Ромите беа активни чинители, во рамките на нашите можности, во креирањето на политичката сцена и силите во хиерархијата на моќта. Има повеќе научени лекции од овие избори а најважната е дека ниту една од големите партии нема да има мнозинство. Тоа е многу важно да го потенцираме, знаејќи дека секогаш кога имавме мнозински влади тие владееа авторитарно и без одговорност. Затоа е корупцијата длабоко навлезена во структурите на државниот систем. До следните избори, се надевам ќе имаме позрели одлуки и делување на политичката сцена а до тогаш на идните кандидати им препорачувам да го запомнат наравоучението од насловот.

ПС. Пораката од насловот ја искажувам редовно на еден мој близок пријател, без разлика дали одработил нешто добро или не. Како таква останува да се интерпретира од читателите и секако политички ангажираните ромски активисти.

Јули 2020

Колумна Надир Реџепи

 


Sali MemedJuly 7, 2020
Nadir.jpg

20min93
Процесот наречен парламентарни избори има старо-нови играчи. Ништо чудно, ниту нешто
ново за нашата мимикрирана демократија. Зависно од тоа дали сте оптимист или песимист,
партиски определен или неопределен, на 15 јули имате право на избор – да гласате или
апстинирате. Последователно, една од претпоставките за оние што ќе гласаат е дека веруваат
или знаат што ќе добијат од кандидатите, додека оние што ќе апстинираат е можно да не
веруваат на оваа политичка понуда или пак воопшто не ги интересираат изборните процеси во
земјата.
Во досегашните изборни циклуси ромската популација има етикета за ефтино (про)даден глас.
Типично за една чоровинска земја, која си игра држава, никогаш етикетата и одговорноста не е
залепена кај партиите и нивните малверзанти кои како купувачи на гласовите се главните
генератори на овој феномен. Јавна тајна е дека не се продаваат само ромски гласови во ова
општество.
Поданиците на големите партии суптилно тргуваат со својот гласот и како размена
за возврат добиваат вработување за член од семејството, некоја бизнис зделка или
привилегиран статус до центарот на моќта. Меѓу поданиците има послушници кои се
активираат по потреба и по желба на привремено глорифицираните лидери. За жал, или пак за
среќа, ваков феномен на глорификација од масовен карактер не се случува меѓу ромската
популација.
Типично за нас, ние останавме оригинални приврзаници на локалната
демократија во која довербата и недовербата се производ на нашите информации од прва
рака. Сето она што е далеку од нашето блиско опкружување, како на пример семејството,
роднини, соседи, пријатели, улични познаници, тешко добива поддршка, се додека некој
„наш“ не ни каже дека треба да се гласа за некоја неромска опција.
Е сега, тој „наш“ човек неретко е соработник или припадник на одредена политичка опција на мнозинските партии,
така да нашето локално демократско миље станува дел од агендите на мнозинските интереси.
Тука мора да дообјаснам дека иако сме дел од агендите на големите политички партии,
големите интереси имаат делумно познавање за нашите реални потреби и интереси. Тоа по
некоеси правило е секогаш така, во ситуација кога малиот интерес мора да биде дел од
големиот интерес, поради фактот што сме бројчано мала и економски сиромашна заедница.
Како последица на ваквиот однос, три децении ромските гласови завршуваат на контото на
СДСМ и ВМРО.
Резултатите од ваквото однесување со ромските гласови се денешната
ситуација и позиција на ромите во Македонија, во кој еден „наш“ трча на избори во името на
ромите, двајца во редовите на ВМРО и дури четворица за СДСМ. Проценките или
претпоставките се дека едно место од „нашите„ има гарантирана позиција за пратеничко
место додека останатите ќе мора да ги почекаат резултатите на 16 јули.
Политичките партии и нивните симпатизери истрчаа скоро половина од изборната кампања,
овој пат под услови на пандемија. Ретка комбинација на политички заболено општество и
глобална пандемија од невидени размери. 1578 кандидати од 4 коалиции и 11 партии се
политичката понуда во ова лето господово, кои врз основа на минатото ќе ни ветуваат иднина,
која по правило треба да биде посветла и подобра од минатото. Ако ова нешто ви значи, треба
да знаете дека на листата има дури 11 кандидати на 19 годишна возраст.
Најстариот тркач за пратеничко место има 87 години. Просечната старост на кандидатите е 42,6 години.
Политичката култура и реторика во оваа кампања имаат своја 30 годишна константа. Тоа е така
поради доминацијата на СДСМ и ВМРО и нивниот типичен вокабулар составен од
самофалење, ветувања за подобар живот и омаловажување на противникот. Како додатен
инструмент за дискредитација на противникот секој ден се објавуваат прислушкувани
разговори за едната или другата страна. Никој не знае кој прислушкува и објавува телефонски
разговори во оваа држава затоа што институциите ни се парализирани за време на изборни
кампањи. Додатно се непродуктивни поради Ковид-19.
На митинзите половина од времето во дискусиите се троши на оцрнување и дисквалификација
на спротивната страна. Тоа се реакции на реакции, коментари на коментари, критика на
критика и се така во недоглед, без разлика дали тоа се вистини или лаги. Важно е да се каже
нешто за противникот во негативен смисол.
Некој од нас своето мислење за политичките опции ги гради за време на кампањата, додека
пак други имаат однапред изграден став за кого ќе гласаат. Претпоставувам дека и едните и
другите ги читаат изборните програми на партиите. Ромите и ромските прашања се тема само
на митинзите во ромските населби и соседства со доминантна ромска заедница. Во
шаренилото на понуди од СДСМ и ВМРО може да слушнете многу слични но и различни
ветувања за нашата заедница. Имам впечаток дека некој од „нашите“ им шепнува на двете
страни кои се тоа горливи и ургентни потреби и интереси. Можно е да грешам за нашите
„шепнувачи“ бидејќи тие јавно делуваат и го промовираат ромскиот интерес во агендите на
најголемите партии.
Моите заклучоци црпат основа од пишаните програми на СДСМ и ВМРО и
донекаде од презентираните мерки и политики на локалните митинзи. Сепак јас повеќе
верувам на пишаниот збор (или ветување на изборната програма) отколку на говорите во
етерот на ромските населби. Јас тука извлеков неколку поенти кои ги најдов во програмите на
ВМРО и СДСМ, каде што се спомнуваат ромите во нивните идни политички планови или
приоритети. Ги читав нивните програми поради фактот што сегашниот изборен модел и силите
на теренот дава можност на едната или другата партија да ја формираат следната влада.
Второстепено значење е дали некоја од новите и помалите по моќ партии ќе има место во
следниот парламентарен состав.
СДСМ на 267 страни програма има образложено во детали што ќе прави во следните 4 години
доколку дојде на власт. Во наративниот дел на „Можеме“ ромите се спомнати само два пати,
во воведот на Зоран Заев (стр.3) и во делот за досега одработеното за ослободување на
плаќање надомест во претшколско образование (стр. 132).
Програмата има планирано вкупно 227 проекти за изведба. Само 4 проекти се планирани во Шуто Оризари.
Тоа се воглавно инфаструктурни проекти, реконструкција на ул. Мелничка (стр. 69), поставување на
атмосферска канализација и реконструкција на ул. Пелагонија и Брсјачка Буна (стр. 79),
поставување на атмосферска канализација и целосна реконструкција на ул. Хаџи Јован
Шишков (стр. 79) и иста интервенција на третиот дел на ул. Индира Ганди (стр. 80). Во
проценти, овие 4 проекти изнесуваат 1.76 одсто од сите 227 проекти. Проценете си сами дали
е тоа доволно и секако релевантно за тековната состојба на ромите (од Шуто Оризари), додека
ромите од гругите градови ќе мора да почекаат некои следни локални или национални
избори.
Програмата на ВМРО е напишана на дури 340 страници. Ромите се спомнати само еднаш но
наративниот дел, на страна 129, како потенцијални корисници на активните мерки за
вработување. За разлика од СДСМ, програмата на ВМРО има 63 мерки кои ќе бидат
реализирани преку 325 проекти. Нема планирани проекти кои таргетираат ромски населби или
заедница. Воглавно мерките и проектите се класирани во 4 столба. Конкретно во 4-тиот столб
(Подобри услови за живот на сите граѓани) ромите може да се надеваат дека ќе се адресираат
нашите интереси и потреби, секако преку ангажирањето на ромските политичари кои се дел
од коалицијата Обнова на Македонија.
До 15 јули имаме уште 8 дена. Доволно време да одлучиме дали и за кого ќе гласаме. Секој
има право на одлука и лична проценка за дадените понуди. Политичкото мени е одраз на
огледалото наречено македонско општество. Тоа е нашата реалност и производ на овој народ
и секако неговиот културен и ментален образец. Да не заборавам да потсетам дека нашето
општество и нашата политичка и општа култура не се изолирани острва на европскиот
континент, затоа што надворешните гео-политички и гео-културни влијанија имаат голема
улога во нашите одлуки и однесување.
Затоа сме дел на НАТО и стремиме да бидеме членка
на ЕУ. До следните понуди на политичкото мени се надевам ќе имаме нови генерации на
политичари, подобри со интегритет и мудрост од сегашните.
Колумна Надир Реџепи

Sali MemedMay 23, 2020
FB_IMG_1589972783687-1.jpg

1min85

Бисмиллахир-Рахманир-Рахим

Здружението Давет во континуитет и овој Рамазан, благодарејќи на Аллах џ.ш, а со подршка на нашите донатори, успеа да ја реализира Ифтарската Софра 2020, со вкупно поделени 2450 порции.
Давет, исто така ги испочитува и бегалците сместени во Центарот за баратели на азил во Скопје -Визбегово, така да секој понеделник и четврток бегалците од Сирија ,Авганистан,Пакистан и други далечни земји, не почастија со тоа што нашата порција беше дел од нивната рамазанска софра.
Здружението Давет, ова година, прибираше сретства за садакатул фитр,и зекат така да од собраните сретства за Садакатул фитр се припремаат 200 бајрамски пакети со храна, со целни групи во неколку градови: Скопје,Куманово, Тетово, Гостивар, Прилеп, Битола и Кичево.
Голема благодарност до сите наши донатори од Македонија и од Европа а посебна благодарност до Исламише Културвераин Фриктал Цеиниген од Швајцарија, исто така и до Фондацијата Албиз од Скопје, до Кашмир Салоски од Линцбург Швајцарија, до Џ.М од Лабуниште, до Е.Д од Санкт Галлен од Швајцарија, до М.Л.од Холандија до Р.И од Франција до У.К од Италија и до Македонската Исламска заедница од Австралија
Го молиме Аллах џ.ш. да ве награди сите вас со најубавата награда на двата света, со ризк и бериќет на дунјалукот и со Џеннетот Фирдеус на Ахиретот!

Администрација на Давет


Sali MemedMay 23, 2020
casha.jpg

5min113

Kolaj te spremine tut ramazaneske sar svako normalno berš, akava Ramazani sine amengje ispit kote so but đene na sijam zadovolna amare rezultatencar. Samo so sikliljam taro akava karantini deka o Đamije tane amengje bitna morandiljam te izolirinamen olendar, dukhaja ko amare vile.

Na sine kolaj akava šužipa, ko asavko pharipa.

Ake avdive da i posledno čaša iftareske o kherutne denaman, dikhindor ola dova kerava bašo pošuže kherutne harmonije ko naredna berša, iako sijam zadovolna so dođakergjam akava da.

Ko but putija, ko lafi muhabeti amalencar hem dostencar sar te phene anketa kerava, pučava len sine :”Sigate nakhela neli ?”

Hem uvek hem uvek dobinava sine o ista đevabija so but sigate nakhlja.

Soske odobor sigate nakhlja ?

Soske svako dive sine amengje isto.

Angjam amengje rutina so ka ponovina la, dali pozitivno dali negativno motiveja.

Obično angleder o Ramazani ka đanel sine te umorinkerel amen taro različna aktivitetija. Akava Ramazani šaj na zojrakergja amare muskulija, ama phravgja amari godi, amari svest te mangamen poviše maškaro amende hem te sikava respekt.

Akava da Ramazani sine šanse te dikha sar nekoj mangela te odvinel amen umesto te pašakerel amen. Ama o phralipa akava puti angjam le ko pobaro nivo.

Sar uvek so postoingja i nepravda, akava da masek mangle te implementirinen la, da bi te šaj odole revolteja priznainaja so nane đi ki amari sila. Ama bistergje so o Allahi đ.š ko Kur’ani ki sura Ali Imran ko 54-to ajeti phengja :

 

وَمَكَرُوا وَمَكَرَ اللَّهُ ۖ وَاللَّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ

“Hem okola so na pakjana ko Allahi, lelje te keren spletke, ama O Allahi rumingja olengjere spletke, soske Ov odova Đanela Najšukar.”

 

Bistergje so amen kola so peraja ki phuv jekhe Gospodareske, na čutinaja ki nepravda.

Naprotiv ko akava Ramazani, molinajamen te avel o čačipe a te našavgjol i nepravda, soske dosta đivdingjam olaja.

Ma te bistra so sikliljam hem o moralna vrednostija sar te štedina, sar te ova produktivna hem khere, na samo ko amare rabotna thana.

Pa ka dikha sar amare daja, phenja hem romnja sar trudingjepe po celo dive samo kozom te šunen amendar :”But šužo o hajbe avdive..”

Odova olengoro asajbe ko odola momentija našti te isplatinelpe akale svetoskere valutencar hem nagradencar.

Đanava so ka složinentumen mancar ko akava lafi, o Muezinija zasigurno sine o heroija akale Ramazaneske.

Nane kolaj 5 puti ko dive te vikine okolen so našti priminejalen, pa sebepi odova te phergjon te glasovna žice asvencar hem dukhaja dok vikineja olen.

But sikliljam akava Ramazani, but pherdiljam iskustvo hem sigate phurliljam.

Sikliljam so i sloboda amari tani but skupo, hem so našti sa so mangeja, ked tu mangeja te kere.

Ka našti akava Bajrami te đa te probina o baklave amare manglende. Ka našti te đa te kera dove amare nakhlengje ko kaburija. Ka našti te pije i sabalutni kafa te amalencar ki čaršija. But bukja ka našti, ka osetinamen prazna, ka osetimen čorole, ama ma bistren so o čorolipa ponekad anela o najšužo dersi, a akaja prazno čaša palo posledno iftari so dikhava la anela nada, so inshallah panda but Ramazanija ka dođakera len, ama ko pošuže uslovija, hem phravde đamijencar, bizo maske.

Ko akava Ramazani, sikliljam so mrzinaja o maske, valjani te sikava jek muj. Nekoj akava “maratoni” ramazaneskoro prastandilo posigate, nekoj otkažingjape, nekoj pobedingja.

Pa neka ovel amengje akaja pobeda amaro Bajrami !

Molinava e Allahe te Prifatinel tumare dove, namazija, postija, sadake, zikrija sa o vrste ibadetija so kergjen ko akava Masek Ramazani, hem ko mo anav,

 

Mubareko o Ramazansko Bajrami.

Kolumna – Emrah Aziri


Sali MemedMay 14, 2020
ala.jpg

9min87

I duhovno sostojba so avela taro bošluko e vileskoro

 

Kurkencar hem masekoncar arakhljovaja karši jek pandemija so učhargja amare dizja, thane, celo dunjaja. O manušipe arakhljola ki dukh, patnja hem bari holi. O manušipe nakhela preku jek filtracija, hem baro iskušenije. Phandlile o Đamije. So li kergjam so amaro Devel phanlja amengje o udara e đamijengjere karši amare muja? Sikljiljam ko distanciribe hem socijalno izolacija. Amare čhave hič na đana ko škole. Sarine phanljiljam khere. Ustvari pošukar i te phenelpe so irasaljiljam khere.

Avdivesutni duhovno sostojba bijandi tari e vileskiri praznina kerela amen te doživina ¨apokalitpična vaktija¨. So istovremeno značinela so amen borinajamen duje pandemijencar : Covid 19 hem o biđandipe.

Dikhindor o nakhiba e vakteskoro, e đivdipaskiri moderno dinamika dikhaja so bešaja karši o umor, kriza, čorsokako, vojne bizo agor ko islamsko sveto pogotovo, disbalans ko ekonomsko sistem hem socijalno pharipe so često širinelape. Akaja pandemija promeningja o dvižibe e svetoskoro, rastužingja le, predizvikuingja bari panika, teringja e manuše te pučarel pi duhovno sostojba, sovladingja le i dar tari bokh hem teringjale te khedel harči. Soj tano but prirodno. Ama i bokh tari dar tani jek aver buti. Akaja duhovno sostojba predizvikuimi taro prazno vilo opišingja la but šukar o baro misliteli, muslimani angleder 6 vekija o Ibn Haldun:

¨Ko kale vremija, e manušen na mudarela i bokh, nego o čaljojba soja tane sikle.¨

E akaja tani i duhovno sostojba e manušengiri. Samo akava li mudarela ? Na, mudarela hem o hajba e harameskoro, soja tane sikle, nepravedno prihod, o rušveti. Mudarela o ropstvo sprema i para, a na o vlasništvo prema late. O hajbe hem bikibe e vakufeskoro, mudarela o čaljojbe lestar, soja tane sikle. Mudarela o čaljojbe okolengoro so kerena trgovija e jetimencar taro akava ummeti, kote so upral 20.000 migrantija rezultirinena sar našavde, ustvari tane bikime. Mudarela o čaljojbe okolengoro so siklile rušveteja so lena le taro studentija, so dena telo kirije o učilnice e školengjere, o rušveti so lena le taro amare čhave hem čhijaso mangena te keren buti ko državno kancelarije. Akala mudarena dali na ?

Ako mangljam te spasina o manušipe taro akava meribe, ako mangaja te ova manuša hem te ačhova sar manuša, ako mangljam te kera Đenneti amaro sveto, isi amen i šajsarin.

Amari vera dela amen o Masek Ramazani da bi te vazdel amen. Te dorese o Ramazani tano bitno, ama but pobitno tano te le le ki angalji.

O Ramazani akava berš alo po averčhane. Ama so rodela amendar o Ramazani hem sar valjani te haljova le ko vreme karantineskoro ?

O Ramazani avela amengje te pašakerel amen soske sijam but odvime. Prvo sikavela amen korkori amen te khedamen. Sikavela amen te kheda amari godi, o vilo, duša hem amaro telo. Te da šajsarin e Ramazaneske te sikavel amen sa akava. O Ramazani avela da bi te khedel amare delija. Sikavela amen so o odvimo čačipe nane više čačipe. O Ramazani avela amengje te potsetinel amen ko odova so bistergjem. Angkeder sa, korkori amen. Sar so phenela o sajdimalo Profesori, Ismail Bardhi, ¨Ako amen bistergjam, ka bistergjova¨. Nane li agjar sajdimale amalalen ? Bistergjem te kera zijareti amare najpašen, komšijen, familija, amare phuren. O manuš taro amaro vakti bistergja o sublimarno vrednostija. Bistergjem o mislibe, i duhovno patnja, i žrtva, o šužipa, o mir. Osetinaja nostalgija prema sa akala.

O Ramazani avela da bi pomožinaja amen jek avereja te arakha odova so našavgjem. Hem odova so našavgjem majbuder tano korkori amen. O zaedničko oset kreirinela o individualizam hem personaliteti .

O Ramazani tano amari večno nada. O Ramazani tano vnatrešno gradiba. O Ramazani sikavela amen koj tano Gospodari taro sa. O Ramazani avela da bi kovljarel o potrebe. O Ramazani tano o idealno vakti ked o manuš  šaj te intervenirinel korkori ano peste. Ako čaljarena pe o bokhale vrednostija ramazaneske, počminena o duhovna meriba,

Odoleske o Ramazani osetinelape postibaja. Dovolno ka ovel te dikha o posledna lafija taro ajeti 183 ki sura Bekare, da bi dikhaja o opširno temeli taro idealno sistem e imaneskoro :

 -Da bi ovena arakhleلَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

O postiba ulo amengje obligacija da bi te vazdel amari svest hem odgovornost. Postiba značinela te parvare i svest hem o odgovornost, a na bokh e teloskiri. Odova tano parvariba e dušakoro.

Sar so phenela o penđardo Muhammed Ikbal,

¨Ked i duša dujrovela taro namazi hem o posti (Duj taro baze e Islameskere)

O personaliteti ovela bizo harmonija, dok o narodo bizo disciplina (Sar o Koronavirus)

E vilengje počminela te falinel o tatipa e Kur’aneskoro,

Sar te izrazinelpe oporaviba asavke manušencar ?¨

Ko avera religije o postiba tano ko različna forme, sar postiba bizo lafikeribe, te na halpe mas ili mačhe, kiral, ili ma te pijelpe thud. Amen ked postinaja, trudinaja amen te na grešina čhibjaja, te na vakera lošno lafi. Koj postinela, mislinela ma te dukhavel e manušen. O postiba tano opširno, iranela amen ko jek moralno akti. I sila e posteskiri šaj te borinelpe save bilo sistemeja. O posti tano sezonsko morali. O posti tano educiriba korkori tut, andruno prečistibe, andruno barvalipe, putujba korkori ano tute. ¨O posti tano najbaro edukatori korkori tuke¨(M. Ikbal). Sar so izrazinelape o Alija Izetbegovič ¨ O postiba tano triumf e dušakoro upral o telo.¨

Ma te bistra so o iftari isile but glavno uloga, ama ma te postina samo e iftareske. Ka ovel sine but pošukar amen o muslimanja, ko akava vakti karantineskoro, te poštuina barem na o uslovija da bi te astara o Kur’ani, nego o uslovija o astariba e manušen taro Kur’ani.

So valjani te kera ko Ramazani, ko vakti e karantineskoro ?

Valjani te pučara amare kapacitetija, te manga i buti so keraja la. Valjani te ikera đivdi amari emocija. Valjani te odredina lično dikhibe, ili te la thana ko lično dikhiba taro odredime šukaripa. Te arakha amari peštera Hira. Te kritikuina korkori amen. Te cidamen taro amaro andruno sveto, soske o manuš šaj te ačhol korkori.

Mangle phrajlalen,

Kotar akava momenti pa naodori, ked ka avel đi ko agor akava Ramazani ko uslovija e karantineskere, neka ačhol đivdo ko amare vile.

Akale lafeja ka avav đi ko agor e lafencar taro jek majstori anavkerdo Neđip Fazl Kirsakirek : ¨O namazi počminela ked ikljoveja tari Đamija, o hađđi ked iraneja tut tari Mekka, a o Ramazani ked završinela o posti.¨

Hazri kergja : Prof. Eljesa ISMAILI                                               

Prof. Eljesa Ismaili,

Profesori po orientalistika ko Tetovsko Univerziteti

                                                                                                                                                                                                                                                                           (Irangja ko romane Emrah Aziri)


Sali MemedApril 7, 2020
Nadir.jpg

1min125

НАШИТЕ МИСЛИ СТАНУВААТ ЗБОРОВИ

НАШИТЕ ЗБОРОВИ СТАНУВААТ ДЕЛА

НАШИТЕ ДЕЛА СТАНУВААТ НАВИКИ

НАШИТЕ НАВИКИ СТАНУВААТ ВРЕДНОСТИ

НАШИТЕ ВРЕДНОСТИ СТАНУВААТ НАША СУДБИНА

 

Среќен 8ми април на сите Роми низ целиот свет! Денес е ден кој не соединува под една идеа, под едно знаме и химна  со порака за мир и слобода на сите, за ослободување од многу вековната стигма и стекнување достоинствен живот за следните генерации.

Минатата година, 8 април 2019 го одбележавме во македонскиот парламент. Имавме чест поздравни говори да дадат Премиерот Заев, Вице-премиерот Османи и Амбасадорот на ЕУ – Жбогар. Одлично организиран настан од страна на РомаВерзитас студентите, за кој не потрошија ниту еден денар. Настанот беше организиран професионално, свечената сала беше исполнета до последното место од претставници на диполоматскиот кор, пратенички групи, студенти, активисти, медиуми.

Светскиот Ден на Ромите оваа година го одбележуваме во сосем различит контекст и амбиент! Не само во Македонија, туку низ цел свет нашите манифестации ќе имаат друг формат! Најголемата придобивка на мирот – слободата на движење е сега ограничена за сите, без разлика дали се Роми или не-Роми. Едно е јасно, цел свет ја живее истата нова реалност. Сведоци сме на уникатен момент на трансформација на нашето секојдневие во кој моќта на хиерархијата (богатите) е очигледно неефикасна. Одредбата за социјално дистанцирање, која е всушност мерка за физичко дистанцирање, е во интерес на нашето здравје. Цената на оваа мерка ја плаќа цело општество, иако таа е различна, зависно од социјално-економскиот статус на граѓаните. Релативно растеретени од дневна политика, нашите социјални интеракции се префрлија на виртуелно ниво. Социјалните интеракции меѓу луѓето всушност се зголемија. Сега кога сме сите дома, имаме доволно време да се поврземе со нашите роднини, пријатели и соработници преку интернет. Никнуваат многу идеи, нови иницијативи и мрежи кои сакаат да слушнат и разменат информации и искуства од локално ниво. Охрабрува фактот што дискусиите имаат стотици учесници, се дебатира за многу теми и се бараат решенија за новонастаната ситуација. Локалното стана хипер активно и како такво бара решенија за функционалноста на локалното секојдневие.

Во новата реалност нашата порака останува иста, добронамерна и искрена кон сите што се заинтересирани за нашата кауза. Во овие тешки и секако важни денови многу е потребно да бидеме кохерентни во нашите размисливања и дела со вредностите на Светскиот Ден на Ромите кои беа формулирани во 1971 година. Кохерентноста е централна тема за интегрирање на нашите идеи и активности, со цел брзо и ефикасно да маневрираме и се прилагодиме во посторот и времето на новата реалност. За да бидеме кохерентни со универзалните пораки на Осми Април треба да користиме соодветен јазик (наратив) кој анализира од глобална перспектива. Глобалната перспектива е по правило прифатлива и разбирлива затоа што наративот е универзален за секој човек – слобода, право на достоинствен живот и уживање на човековите права.

Ковид-19 нема етничка, класна, национална или религиозна димензија. Не познава граници и категории кои ние како луѓе сме ги конструирале низ историјата на нашата цивилизација. Поради тоа кохерентноста и универзалниот наратив треба да доминира во нашите аргументи во ова време-невреме. Хоризонтот на Осмо-Априлските пораки содржат долгорочна визија за нашата иднина. Тие се засновани од нашето илјада годишно живеење и сведоштво на  мрачните денови и години во Европа. Нашиот скоро 50 годишен стремеж, во кој еманципацијата е основен темел-двигател на нашите идеи, дела и барања кон државотворните нации, дава резултати и напредок. Прогресот е можеби минимален во обем, но од друга страна има континуитет и јасно зацртана цел – излез од сиромаштијата и неукоста. Паралелно нашите интелектуалци и лидери се поефикасно се борат против  дискриминацијата и белиот расизам.

Повикот од Лондон во 1971 за интеграција во мнозинските општества на мирен и цивилизациски начин е единствен пример во историјата на човекот. Денес се потсетуваме и секако потсетуваме не-Ромите дека ние, како нација без сопствена држава сме истрајни во нашите определби за интегриран и достоинствен живот на ромската популација. Тоа е порака која ја пренесуваме од генерација на генерација, дека сме граѓани на светот и дека територијата со граници за нас нема смисол ниту е наша цел. Нашата слобода, исполнета со радостите на животот не се врзани со одредена територија. Трансгенерацискиот код на ромското битие остави траги низ целиот свет, во литературата, музиката, сликарството, историјата на уметноста и културата без разлика на политиките и односот на не-Ромите и нивните територијално дефинирани институции.

Ромската мудрост и вештини помогнаа на многу претходни генерации да преживеат и опстанат во многу потешки времиња, години на прогони, убиства, тортура, лов, стерилизација. Како што претходно напишав во една од моите колумни, Осман Балиќ кажа дека и покрај лошото минато Ромите не се откажаа од човечноста и човечкото во нашата култура на живеење. Ги сочувавме јазикот, традицијата, обичаите, музиката, играта и литературното творештво насекаде низ светот. Тоа го направивме без државни институции, со скромни средства но со многу труд, љубов и посветеност. Во последните три децении бројот на образовани Роми е во константна нагорна линија. Во Македонија имаме плејада на дипломирани магистри и неколку докторанти, дел сме од политичкиот плурализам кој ни донесе обврски и одговорност во државните институции. Сето тоа го остваривме за помалку од две децении благодарение на влогот на политичките партии, граѓанските организации и секако ромските семејства кои вложија во образованието на своите деца. Нашите капацитети за само-организирање се далеку поефикасни и потранспарентни споредено со минатото. Радува фактот што само-организирањето и иницијативите ги поврзуваат новата генерација на ромски лидери и активисти со нашата дијаспора. Солидарноста и грижата за своите доаѓа од Германиа, Швајцарија, Австрија, Франција, Италија, Шведска итн. Таа беше сите овие години присатна но овој пат е структуирана низ дијалог и спремност да се слушне секој предлог. Некој ќе сака да ја нарече нова вредност во нашето само-организирање. За мене тоа е еволуција на ромското движење и идеал за подбар живот. Тоа се обрасци на делување и зреење на повеќе нивоа и структури кои поттикнати од новата реалност на пандемијата отворено прашуваат како ќе изгледа демократијата после пандемијата.

Оваа година пандемијата не ни дозволи да бидеме физички заедно но сигурно неможе да не спречи да го славиме и одбележиме денот на нашето знаме и химна. Социјалните мрежи ќе пренесуваат честитки масовно низ целиот свет. Симболичната порака за мир со фрлање на цвеќе во водите на реките и морињата ќе не поврзе и оваа година. А солидарноста, кохерентноста и и посветеноста на сегашната генерација на лидери дава гаранција и надеж дека сме на вистинскиот пат на нашата само-еманципација. Само така ќе стигнеме до целта.

Април 2020

https://4rrr.wordpress.com/2020/04/06/bute-bershenge-amaro-romano-dive/


Sali MemedMarch 15, 2020
health-coronavirus_china.jpg

1min184

Во екот на коронавирусот, на социјалните мрежи се појави и статус ви кои Македонец кој живее во Кина вели дека најдобро е да се седи дома во овој период на ширење на вирусот.

-Добро утро професорке. Би ве замолил доколку можете да го споделите текстов во врска со вирусот. Ви благодарам. Јас живеам во Кина веќе 4 години. За време на епидемијата од Ковид граѓаните се самоизолираа со цел да се заштитат и да се намали преносот. Гледам дека разни луѓе кажуваат дека контаминацијата од овој вирус е МАЛА споредено со туберкулозата, но причината зошто овој вирус е страшен бидејќи дури и да е лечењето успешно, лицата имаат респираторни проблеми после. Најтешките случај во Кина беше пред недела дена каде што на жена и колабираа белите дробови и се угуши во својот дом. Последните случаи не можат да прават никави физичка активност (да качуваат скали, вежбаат…) бидејќи пак белите дробови можат да им колабираат. Затоа СЕДЕТЕ ДОМА и при секое излегување носете маски и ракавици.

Во Кина во врвот на кризата само еден член на семејството можеше да излезе секој втор ден од дома да купи храна. Освен аптеките и маркетите, ништо друго не работеше. Деновиве доколку некој користи јавен транспорт или јавно место се мери температура и доколку има над 37 дирекно се носи во болница. Исто така без маски не може да се користи јавно место или танспорт. Чувајте се! Не одете на работа! Седете дома!, стои во неговиот пост на Фејсбук.

 

 

Source: kurir.mk


Sali MemedMarch 13, 2020
dsss.jpg

9min155

На веб-страницата на Министерство за здравство / Ministria e Shëndetësisë поставена е најновата листа на земји со среден и висок ризик од КОВИД-19.

👉 http://zdravstvo.gov.mk/wp-content/uploads/2020/03/Spisok-na-zemji-spored-rizik_13.03.2020.pdf

Во делот „Корона вирус“ (http://zdravstvo.gov.mk/korona-virus/) исто така може да ги најдете и сите информации, мерки, препораки, прес-конференции, прашања и одговори поврзани со овој вирус. Да се грижиме за сопственото здравје и здравјето на нашите најблиски. Од нас зависи, #ЗаштитиСе.

Графичкото решение е изработено од Metamorphosis Foundation. Мета – новинска агенција

 



Bašo Amenge


Grupa taro terne Roma intelektualcija, novinarija, web dizajnerija, tehničarija, montažerija thaj javer personali savo so isilen baro iskustvo ki piri buti rodingje te keren nesto nevo ko mediumsko internet than ki Makedonija. Palo beshiba ko sostanok taro timi taro 24vakti.mk angjape decija kaj ko akava momenti falinela jek romano web tv portali savo ka nudinel pravilno, kvalitetno, informacija baši o Roma. Adaleske formiringape o www.24vakti.mk  ko adava sostanok čivgjem akala celija thaj pričine soske te formirina o jekutno romano web tv portali 24vakti.mk

24Vakti © Copyright 2015 – 2019, Sa o nijamija si protektirime