Sali MemedOctober 21, 2018
-Абдула-1280x718.jpg

1min745

Повторно нацијата после толку поминати судбински избори и сега е соочена со уште еден судбински избор.

Едните се радуваат другите критикуваат во врска со поканата на НАТО како и нареченото започнување преговори со ЕУ, вистински или не, народот заслужува барем да се надева не џабе се рекло ,, надежта последна умира’’ Од другата страна повеќе од јасно е, се говори за затвори за криминалци, договарања и преговарања, амнестии, обвинети, осомничени итн.

Тогаш сосема е разбирлио зошто државата одела во ќорсокак, затворот вистински е ќорсокак и тоа каков, влез има – ама за излез богами тешко е.. Додека големите заедници во Република Македонија се вклучени во сите процеси на големите политички случувања и тогаш се поставува прашањето Ромите се во Македонија или ….. ? Да имаат политички претставници и тоа не барем малку 8 политички партии, невладини организации, мрежи на нво па дури и интелектуални така наречени советодавни претставници ама, се поставува прашањето дали некогаш биле вклучени или запрашани за големите политички или други случувања во државата ? Европа мижи, но исто така мижат и Ромите, ја следат состојбата од страна ја анализираат целовкупната состојба не по своја вина, туку вината на другите затоа што никогаш не биле запрашани, а во најмала рака па и да бидат вклучени.

Познато е дека Ромската заедница во Македонија е мирна етничка заедница која само по себе се крунисува со терминот ,,ЛОЈАЛНИ’’ и ако како резултатот кон нив, и во нивна сметка се случуваат големи размери на дискриминација по секаков вид, најобесправени, маргинализирани, кршење на општи човекови права и др.

Ромите поради историските факти никогаш не се бунтувале и не посегнале по оружени дејствија, па дури и не се познати по некои големи протести, не само за одредени политички случувања од секојдневието туку за општата обесправена, како и социоекономска состојба на Ромите. Да се навратиме на нашата тема, сепак Ромската заедница е тука, и таа секако ќе чека некоја нова ера, и можеби тогаш ке се будат од големиот сон – или ке чекаат на некој Ром, како Нелсон Мандела, Мартин Лутер Кинг да ги изнесат на улица . И додека едните се радуваат, другите критикуваат, а за третите тие што мижат не им било јасно околу ЕУ.

Тука нема не јасно тие поставија три работи, Сакате во НАТО, или не? Ако сакате во НАТО ке влезете како Северна Македонија? И ако не сакате со Северна Македонија нема да влезете во НАТО, ваше е дали ке си ја искористите историската шанса, и тука што не е јасно НИШТО.

Па зарем не се преговарало 25 години и ? Сосема на крај се поставува прашањето, после толку години преговарања, договарања, нема ЕУ и НАТО со вето од грчка страна како единствена причини, и сега кога се изнаоѓа решение со Грција, самите ние сега си поставуваме пречки- бре луѓе во оваа цела каша попара или се кува нешто зад затворените завеси? Или ќе да е ние, самите не знаеме што сакаме и посакуваме?

 

Автор – Севгул Абдула –Дипломиран Детектив


Sali MemedOctober 21, 2018
Muki-660x330-1.jpg

3min580

Dzivdinaja li ki phuv koja so si panli e bi pravno institucioanlno them, trampingjem li o phurano rezimi neve « de ja vu «rezimeja?

Savo si o legitimiteti keda kerelape lafi bashi demokratija, em pravno them kote so o kriminalcija amnestirinenape bashi bilo savi nacionalno resarin , te djalpe dji ko adava so ka amnestirinenpes kriminalcija , kaskoro kriseskoro procesi panda tavdela. Ustavingje li o politicarija i mangin e dzianeskiri, masekoncar dena sine zori upral o ex rezim?

Mozda na sijum pravniko ama logicno keda razmislinava, akava nane li mito thaj korupcija?

Ili shaj amen o dizutne tari Makedonija na smetinelamen so disave politicarija si korumpirime, pa djajbaja dzi odori kote so leskiri korumpiranost shaj anela viktorija celo nacijake.

Bas chudno odola deputatija kola so se hemime ko kriminali, korupcija thaj ko incedenti taro 27 april o Krste Mukovski thaj o Ljuben Arnaudov, em i Vasilevska Kancevska Milica bashi pronevera themutne love ko vakti keda sine ministeri basi kultura pokraj odova so dobigje garancija taro premeiri bashi lengiri amnestija spekulirinelape vi agjar kaj ko lengere bankovno saldija ka peren thaj po disavo milioni.

A tari vaver strana pa lengere kriticarija kola so si but, trujal i rakj etiketirinenalen sar dzianeskere heroja , sebepi so te na oven sine ola na bi pravgola sa e evropakere udara.

E, pusto makedonijakoro niami, o manusha kola so corge milionija ka dobinen amnestija taj plus pursako taro nekobor milionija , a okola kola so corgje maro, jali des kebapija ka panlol ko panlipe bersnencar, bravo askolsun.

O chachipe iklola ki dhikin soske o Zaev prolongirinela sine preku o krisi lengoro krisekoro pochesi, sebepi akava , sebepi o zaruri ola te den pumaro pozitivno avazi ko Parlamenti,

Asavke politicharenge isi jek konstatacija a odova so kaj si dnevno politicarija sar o melale chorape kola so trampinenape sako dive.

Sijum ko gndipe sar ponaodor ka thavdel o avutnipe e Makedonijakoro dji kote o virus mito korupcija ovela amari tradicia, sar ka phera e evropakere vrednostija thaj te ana e Makedonija ko EU thaj ko NATO.

Cisto sijum ki sum asavke politicko aranzmaneja saj samo acovaja anglo o udara taro EU.

Mozes solomon ( Muhadjer Sulejman)


Sali MemedOctober 2, 2018
Muki.jpg

5min661

Naklja odova famozno referndum,panda po famozno i brojka taro manusha kola so iklile te alusarinen bashi o referendum, ingarela 666… , na je li chudno nesar akaja cifra?

Oja akaja cifra prestavinela biblisko numero e manusheskiri taj e bengeskiri ( dur amendar, phu,phu).

Shaj akaja cifra tari iklile manusha sine baskuzno cifra bashi o referendum thaj na sine usvojmo sar sukcesivno, numa nit na dozivingja totalizirimo fijasko.

E, akana so ka kera, o vozi bashi EU cidingja taro peroni , a , amen sar o chibano « IDI IDI KARTA JE KOD MENE).

Iako o referendum na dozivingja totalizirimo fijasko, no dengja indikatori kaj i aktuelno vladejacko garnitura peli ko avgo ispit pala ko lokalna alusaribe kana marela sine ko pobut komune ani Makedonija. Akava referendum na sine bashi alusaribe politicko partijake nit politicko anaveske , pali peste ingarela baro bichalipe vi taro manusha kola so si neutralna partisko pozicionirime, thaj vi agjar o bichalipe taro partiska thaj simpatizerija taro SDSM sebepi so lengoro vetuvanje dzi akana anglo alusaribe nane perdo .

Iako si dende but love bashi te sukcesinel i kampanja trujal sa o medije, trujal lengere serutne dizjengere, deputatija, koaliciono partnerija, o revoti e obicno manusheskoro sikavgja ignoribaja ko iklojbe basi alusaribe e referedumeske.

Baro procenti lendar nane chale soske o sitna partiska funkcionerija achile kashuke ko lengoro rodibe bashi polacho djivdipe, holjame bashi odova so panda manusha taro DPMNE, si ko ple bukjarne thana, a o dzene kola so lile than ko perajbe e ex rezimeskoro acile mashkarutne parmakoja ko muj.Holjame si vi agjar so but kriminalcija bashi lengoro particiribe ko Govermento si amnestirime, thaj si mukle te prolozirinen pumari kriminalno aktivnost upreder o dziani, bizi dar kaj ka oven procesuirime.

Sar kapakoko sa adava si i koalicija e nabare protivnikoja trujal o akanutno premieri Zoran Zaev em o SDSM thaj vas hramovibe koalicija so SRM e partijaja taro Amdi Bajram.

O dzijani si but revoltirimo, dikela pravde jakencar, a na tari prizma disave politichko prizmatar, keda o bare zlostornikija, kriminalcija vlecinenape ko tribunalija thaj pirena peske sar te pene nisto na kergje, a okotar o sitna prestupnikija expresno si osudime thaj panle.

Mora te vakerav kaj sijum sine pesimisti kaj o referndum ka ovel sukcesivno, dikindor o politichko hali ki Makedonija, thaj o but prozirno reklamna spotija.

Sigurno deka o vrda anavkerdo Republika Makedonija ja li ponadori Severna Republika Makedonija taro ler brzina shaltujngjala ki rikverc brzina, sebepi i losno kreirimi politika , pred se loshno kreirimi andruni politika.

Akana ka achol te koristinelpe sa o mehanizmija pa i finasisko te ubedinepes o deputatija okola kolencar saj anelape dvotretinsko mnozinstvo basi prifatibe o dogovor e Grcijaja thaj trampibe o Ustave Makedonijakoro.

Exampalrija bashi o hali e neve EU partnerengoro sar soj i Bugarija em i Romanija na sikavena sa pozitivno sal sebepi so ko solduj puvja sherutne si krimogena politicko strukture, pa dikaja lengoro dzeinakeskoro hali ko EU ? O premieri zaruri si te kerel jek bari metla, dzi kote o dziani ki Makedonija mangenapalem te iranen pumaro lacho pakjabe upreder leste .

Dzi kote na sukcesingjape akava te kerelpe, achola te organizirinelpe anglo vakteskere parlamentarna izborija. A dzi tega o vrda ko than te shaltujnelpe ki avgo pa dujto pa… ka djal ko rikverc.


Mozes Solomon ( Muhadjer Sulejman)


Sali MemedSeptember 22, 2018
Kluc.jpg

1min452

Кога е во прашање за ставот во врска со Референдумот и ставот во врска со ова прашање, јас сум категоричен и сум „за“ бидејќи тоа е клучот за подобра иднина. Причините се едноставни. Со одолговлекувањето на решението за спорот со името, преку овој модул сега е направен компромис и од двете страни.

Рамуш Муарем

Не се во „ќар“ ниту Македонија, ниту Грција, и двете страни се во „зијан“. Индиректно Грција е во „зијан“ бидејќи го признава македонскиот јазик, идентитет , култура и друго, а Македонија е во „зијан“ само со додавка на името Северна. Но, од друга страна, Македонија не е во голем „зијан“ од причина што сепак „менува наслов“, а не идентитет.

Тоа би му дошло пластично објаснето вака – Живеам во Скопје со адреса на пример: улица Маршал Тито, број 35, но, градот донел одлука да ја преименува во ул. Гоце Делчев број 35. И тоа е тоа, јас сум истиот Рамуш Муарем од ист татко, иста мајка, ист матичен број, но со преименувана улица, меѓутоа на иста територија. Сега е потребно да менувам лична карта, пасош, возачка со новото име на улицата – и крај!

За разлика од тоа, Македонија со преименување на името има ќар со влез во ЕУ и НАТО, а тоа е да бидеме рални – подобра перспектива за идните поколениа и генерации. Без страв, нема да се наименуваат како Северно Македонци. Дефинитивно сум „за“.

Кога е во прашање за ставот во врска со Референдумот и ставот во врска со ова прашање, јас сум категоричен и сум „за“ бидејќи тоа е клучот за подобра иднина. Причините се едноставни. Со одолговлекувањето на решението за спорот со името, преку овој модул сега е направен компромис и од двете страни.

 

Оваа колумна е дел од граѓанската иницијатива „Зачекори напред!“, финансирана од Фондацијата Отворено општество – Македонија. Содржината е единствена одговорност на авторите и на ниту еден начин не може да се смета дека ги изразува гледиштата и ставовите на граѓанската иницијатива „Зачекори напред!“.


Sali MemedSeptember 9, 2018
Muki-660x330-1.jpg

2min850

Македонија слави 27 години од својата независнот.

Дваесет и седум години, од кои само првите девет години била оаза на мирот на Балканот, до случувањата во 2001 година, кога „борците за човекови права „со оружје од планините се преселија во државните институции.

Оазата на мирот отиде јабана, но јабана отидоа и нејзините граѓани, кои од година во година се повеќе го стегаа ременот додека не стигна до последната дупка. Од немај каде некој си земал бугарски пасош, го смениел својот индетитет од Македонец во Бугарин , некој се посречи со работни или студенски визи за некоја си ЕУ држава, а некој замина отаде океанот по потрага за подобар економски живот. Останаа оние кој немат друг излез, сем надеж за некое подобро утре.

Заминаа, македонци, албанци, роми,турци, заминаа многу, а богами и азиланти.Никој од нив, повеќе нема ни намера да се врати долу, во некогашната „оаза на мирот“ наречена Македонија.Луѓето ја напуштија поради општеството,кодошите,предавниците,криминалците, поради мешаноста на политиката во секојасфера од животот.Живото е суров со власт која не можела да прифати ни најблага критика .

Сите овие години се менуваа шефови на државата, влади , премиери, министри , пратеници, сите се колнеја дека тие се тие , кој народот ги избра и нивната единствена задача е да го подобрат, политичко социјалниот економски статус на своите граѓани. Граѓаните останаа со прст во уста , а тие само си го здебелуваа банкарското салдо.Се се врзуваше на она „Све је исто само њега нема.“Не клукаа 27 години и ВМРО -ДПМНЕ и СДСМ дека нашиот влез во ЕУ НАТО е условен поради спорот со името.

И, ете после толку години се појавила некоја си политичка партија,СДСМ ) додуша таа постоеше од самото осамостојување на државата, но со поинаков , и сменет политички човечки капацитет , пред се проEвропски и проНАТО ориентирани, па и до толку што и името на државата ( референдумот за името сум сигурен дека ке биде позитивен) го смениле за тие аспирации.

Рука на срце сите досегашни влади беа кон таа насока ориентирани и согласни кон решавање на спорот на името со Грција, но пред својот народ тие беа патриоти кои никогаш за било што не би го смениле името на државата. Но зад тој задкулисен патриотизам, постоеше нешто друго, самиот влез во ЕУ и НАТО е условен со иземање и рачистување на корупција,државен криминал, непартсико судтсво односно реформи во судтсвото унапредување и едуцирање на органите за безбедност и нивно ставање за вон партиски интереси.

Е, да, нив не им одговараше, оти овие државни и правни институции им служеле за одмазда кон своите политички противници, им служеле како параван за правење криминал и нивно лично амнестиранње од било каков вид на државен криминал и корупција, но и за нивно долгорочно владеење и ширење страв и несигурност, како и фабрикација за поделбите меѓу партиски и национално етнички групи , со што би го зајакнувале својот владејачки трон. Промената на името , не би им одговарало, сигурно не од некакви си патриотски побуди, токму напротив самиот влез во Еу и НАТО кој беше условен од горе наведеното не им одговараше поради нивната корупираност и криминал.

Дилот што го добивме со договорот, преставува неизвеснот не само во пуката интеграција на Македонија во европското семејство туку и неизвесност , колку ли Македонија ке се сноси со предизвиците и наметнувањата на ЕУ во поглед на побарувањата од политички , правен , социјален и економски аспект.

Дали со самиот влез во ЕУ младите ке останат во Македонија, ке има ли доволно работни места, ке се доближиме ли до стандарите на ЕУ, во сите свери на политичкиот социјалниот еконосмки и правен аспект ?

Голема е неизвесноста во поглед на овие прашања, самиот влез не значи дека доенчето Македонија ке проода толку бргу, доколку носителите на државните одлуки не го сменат она проклетото балканско во себе.

Романија и Бугарија е примерот на лоша водена политика која ја водат сеуште кримогени државници, и се на најдолното дно во ЕУ семејството, без почитување на одлуките на ЕУ во врска со економските политички мерки и правата на човекот.

Од друга страна пак влезот во НАТО е со позитивен исход,заштита на постоечката државна граница од идеалите на комшиските идеологии за голема Албанија, Бугарија,Грција и Србија.

Како и да е , еден ден ова балканска земја , ке биде дел од европското семејство сакале или не тоа е иднината.

Мозес Соломон (Мухаџер Сулејман)


Sali MemedAugust 23, 2018
Muki-660x330-1.jpg

7min505

( O liko ki akaja kolumna prestavinela duj razlicno personalno karakteristike taro amare domicilno strancija.Nane namera nikoj te ovel nit omalovazimo nit degradirimo)

Sabalutni kafa, negde ko centro tari Shutka ko disavo kafici. Uza leste baro vrda stransko tablicencar, iako o ker leskoro 100 metre podur taro kafici , parkirimo ko trotoari.

Bizi gajla, o manusha sikle namesto taro trotoari pirena maskhar i ulica, koja so ko sabajeskere arija perdi vrdona pre bukirime bikibaskere robaja, parkirime taro solduj riga em ko drom em ko totoarija, djakerindor te civelpes i roba ko tezge, a, o autobusija, ma koj k*relalen isilen than neka uklen ko trotoarija neka naken.

Uza ki kafa ko than lokumi jek kocka shekeri, te djal o muabeti gudlo.

A, o sabaluko,hari pokasno prvin i kafa , pa palem odova o tate burekija, simit pogace sudre jogurteja.

Na, sigurno nane korkori, mora te ovel leja neko odotar, jali phral, bratuceti jali amal, korkori nashti pa ov alo turisti, trebela leske turisticko vodici, jali «necije ramo za placenje». Bitno so o lafi muabeti pocminela, kaj o stranstvo nane sar so sine angleder, o love na araklovena ni ki granka ni ki ulica, o chave barile, barile o troskija, nikoj na kerela buti, dzivdinelape taro socijalno jali nesto ko kalo keribe buti. O chave nane sar akate , nanelen respekti, iklile ko 18 bersh korkori te zivinen….pharo djivdipe bari skupotija.

Elhamdulillah, shukjur, leskoro djivdipe nane dobor losno sar so si akate.

Kerela lafi kaj si baro patrioti, dela chuche ideje vrtindor ko krugo sar bi ovela sa pointeresno pire sogovornikoja, dodusa hari hipokriticno ama astarela pani.

Ali sar tej , ov resingja ple familijaja te avel ko plo «Tikno Paris», dali alo te frdel chal’mi ili alo chace te dikelpe ple pashencar , ple amalencar ,nane vazno , bitno pijela piri sabajleskiri kafa thaj pravela i tema bashi o melalipe ki Shutka, bashi prashina koja so gltinela barabar e gusto kafakere talogoja, o baro choripe, pojedino reketija upreder lende taro lokalno bande.

Razocarimo penela, kaj but sig ka nasel prema ki Turska, Grcka, jali ko Hrvatsko primorje, thaj si ko gndipe jali dji bershe palem ka avel.

Jekutno pozitivno suveniri peja ka legarel, o bijava, lepenke, lastukija , skara , hajbe, pijbe, korkori jali familijarno,dji kote alo «end» sa adava memorizirimo ko plo intelegento mobilno telefoni.

Oja, ov si ki gnd kaj ka nasel but sig tari pli kupatni sar o beng taro krsto.

Cudno leske, 11 bersha sine svedokija tari bari diktatura, korupcija, thaj mito 11 bersha nane kerdo buti ko interes e dizutnenge,jekutno kontakti e komunaja sine rodibe love bashi disave odredeno bukja, o dziani ki kupatni pa ni ola o gastarbajterija ( domicino strancija) na tromana sa te kritikujnen ko adala bersha e time tari komuna barabar e sherutneja.

Akana kana trampingjape kompletno o sherutnipa ki komuna, kana pocmingjape te investirinelpe ki komunalna infrastruktura, ki ekolosko cisto sredina, kana meningjape o odnos e opstinarengoro pa cak e sherutneskiri prema o dizutne, kupa taro kupatne , mukle taro sindjirija , kola so ko vakti nasti sine te disinen bizo amin taro ex lokalno sherifija ,azdinge sebepi o manushikano odnosi e neve sherutneskiri tari komuna.

O avgo problemi,i prasina, o melalipe, o diva deponije kola so si sakodiveskoro dekori ki sasti komuna, i kand so buvlargovela ki sasti teritorija taro mrshe, hajbaskere namirnice,frdibe o melale pajna ko droma, thaj o sastipaskere posledice, o vandalizam odredeno grupengere kola so unistinena sa odova so o timi e kupatnakoro trudinelape te lacharel i komuna si faktorija lengere sig posigjarutno nashipaskoro tari Shutka. Iako o sherutno e komunakoro pire timeja sako dive kerela baro zori te chistinelpe o diva deponije,pobut djene nanelen sluh bashi asavki ekolosko svest jali pak kerena leske ko inati.

Dujto problemi, si o amnestirime kriminalcija tari Shutka, lengoro zulumi thaj reketi upreder o gastarbajterija, agresivno odnosia, zakane trujal reketija bashi lengoro sigurnost te pokinen odredeno suma love , te na bi desinelape lenge disavo losnipe, jali khelin lengere vrdaskere tablicencar , «dema love te iranav tuke o tablice».

Za zal, djanela ovda kaj ingerencije bashi akava kriminaliteti taro odredeno lokalne bande ki Shutka nane e komuna. Ov but shukar djanela o politichko hali ki Makedonija, djanela kaj o nevo Govermento amnestiringja sa e kriminalcen , pa chak sto vise okola sitno krimogena vodacija kola so si pendjarde trujal pli agresivnost, choribe thaj reketija.

Dzi kote avela ko agor e sabalutne kafakoro, angleder te djal te kinel celo burekcilnica, i dhikin leskiri chudimi uza ki okolina e centareskoro, kote so dikela o taze postavime kante, so namesto ko than kote so sine chivde akana zjapinenna tele pagjarde thaj ikavde taro plo postolje. Soske kaske smetinge o kante bashi o dromarde gonoja, leskiri dhikin nane koncentririmi sal ko adala pagjarde kante, numa thaj ko gonoja chudime sako rig ko centro e kupatnake.

Insalah shaj dzi bershe te kuvgale i godi te avel palem , shaj bi promeninenape sa o bukja, o zulumdjije , o kriminalcijako te oven ko plo than, po zasluga so pogled ki niva bashi sadibe kompirija a, o sherutno e dizjakoro najposle ka shaj te dishinel slobodno , thaj ko than te raspravinelpe sako dive e zumumdziencar, e krimininalconcar, ka astarelpe ko but importatna infra strukturalna projektija.

Inshala dji bershe palem ko mlo « Tikno Paris »

Mozes Solomon ( Muhadjer Sulejman)


Sali MemedAugust 22, 2018
3-1.jpg

5min2885

Dikindoj napalal o vakti sekana sinejamen problemi e bare deponiencar, gunoja thaj javera reziklazna bukja, kola so anena salde nasvalipe, melalipe, stereotirpnsot thaj predrasude bashi o Roma.

Trujal so o lokalna isntitucije probinena te keren cisto i okolija odoleja so kobor shaj  pire covechka thaj tehnichka resursenacr te chistinen i shutka.

Kova so za zal mesto te kerelpe pobare kapitalna investociona zafatija kote so ka ovelpe normanlo komuna kote so isila sa o shartija dzivdipaske  i komuna bavinelape bukencar thaj  o resursija ardzinelale ko gunoja deponije thaj khedibe mortika palo sakova  baro Islamsko bidzuko.

Lani bersh dzanaja kaj vaker tuke sebepeja o chiniba o kurbanija ki shutka 2 dive nashti cidelape sine o rat thaj i mrsha sar thaj khand taro ajvanija thaj lengere zarzavatija save so ko sakova agor kulutrno ki kesa sine mukle kote so kergja ekoloshko katastrofa.

Akava bersh iako vekje isijamen iskustvo ko asavke ulaviba, chiniba kurbaija nesar i ekoloshko , mentalno sklop thaj svest nashti te navasinala e mentaliteteja kote so si chivdo uzi amende racistin tiro dvoro frde ko komshija , a palem tuke kereja zijani soske ote dzivdineja.

Akava bersh iako sikavgje o o Roma tari Shutka kaj dzana ko dini islam thaj ka sakova bersh bajola o numero taro Roma save so chinena kurbani thaj ulavena  o mas ko chorole Roma, numa panda adzilo o mentalno, ekoloshko  svets ko Roma jekajek frde avrijal taro dvoro.

Erati thaj avdije ki dzamija ki Shutka vakertuke nae manush savo so naklja a na vakergja so khandela be!!

Ko akava than shaj arakelape sine taro mortika sar sadaka so dengje e dzamijake popratno zarzavateja, ajvanengere pre, duri o poklonija so delingjepeske sebepi o bidzuko Kurban bajram.

Avdije palem sar dezurna tari lokalna samo uprava chistingje o than soske sine bare reakcije taro dzijani savo so dzivdinela ko akava kotor tarzi dzamija savi iklola sine khandibe, kote so shaj anela ko akala tate dive epten bare nasvalipa.

Ko akava kotor pravelape o puchiba kaj definitivno trebno te lenpe kaznena mere bashi nesovesna dizutne kote so trebno te oven parichna kazne , a sar dujto trebno te razmilsinel i komuna zaedno nekobor isnstiticije save so preperena ki ekologija , dzivdipaskoro than thaj javere seektorija ki khedin e Ngo save so kerena but ko bajrariba i ekologijakiri svest te pravenpe edkacijakere ekoloshka centrija kote so trebno te vizitkerela sekova dizutno ki komuna Shuto Orizari thaj ka sikavenpe savo dzandipe isile kana to than si cisto thaj save problemija shaj te ovel tut kana isi deponije thaj javera gunoja.

Ko akava sluchaj trujal so i ekologijaki shutka but bersh napalal si problemi, o  muslimanija neli jek taro najcista religije si o Islam aako agajr muslimanija dikena kobor ikerenape palo dini.

O 24 VAKTI BESELA KO RASOLOZENIE TE KEREN PE VIDEO KLIPIJA SAVE SO KA BAJRAREN I EKOLOSHKO SVET KO ROMA KI SHUTKA.

Sali Memed

Kolumna

 


Sali MemedAugust 16, 2018
grcka-makedonija.jpg

5min805

Adzikerelape interesno septemvri ko politikani scena ki Makedonija kana kerelape lafi bashi lakoro strateshko opredeliba ko avutnipe. Ko akava momenti trujal o odmorija pohari ali sigurno o gavermento gurinela o moto trujal akanaske akana salde taro profili ko fb taro premieri  Zoran Zaev baši o referendum thaj  o panlo lafi e grcijaja.te dikenle o dzijani.

Tari javer rig o Vmro dpmne dikela ki rezerva celo situacija thaj akanaske bizo nesave konkretna cekorija adzikerela o momentumi te iklol staveja sar ka keren dali ka dzan ko referendum ja ka bojkotirinen.

Agorutne ankete kana kerelape lafi bashi rejting vaker tuke si nerešeno maškar Vmro dpmne thaj Sdsm odoleja so dikelape o trend taro bajrariba o rejting kori o vmro dpmne za razlika taro sdsm kote so sinele angleder 3 masek pobaro rejting taro Vmro.

Spored i situacija e dogovoreja e grcijaja i euforija taro patriotizmo nesar avela kaj si ochekuvano  o rejting te ovel pobaro ko Vmro,  iako trebno o Sdsm epten te potinelpe te dokazinelel te shaj ubedinela pobuten kaj asavke admije sar soj o dogovor e grcijaja  si salde avutnipa e Makedonijairi kori EU thaj Nato thaj kaj salde agjar shaj iklovaja tari akaja socioe-ekonomsko politichko situacija.

Jek taro adutija koleja so ikerelape o Sdsm si o maksimalno saporto taro mashkardzijaneskere institucije kori o lakoro kointinuniriba ko drumo kori EU, dzikote o dzijani ki Makedonija durist o Makedonsko  entiteti nesar pareste prifatinela i Severna Makedonija meniba istorija, nashti adaptirinelape ko nevo momenti kaj treno te bistrelpe but bukja taro makedonizam hem te dzalpe ki nevi rig opshtestveno shukaripa sarinenge ki them.

SO O ROMA KO SASTO PROCES REFERENDUM, MENIBA ANAV, KORI EU THAJ NATO

Akanske dikelape i  situacija kaj o Roma bash na interesirinenape ja nae lenge prioritetno o referendum thaj leskoro dzandipe so ka ovel ako oja ili na (sar sekoja buti o Roma nae informirime but bashi sasto proces referendum, namangena te dzanen so ka ove l ponodorig, naelen pobaro delo piro stavi dali oja ili na ili bojkot hem soske agjar ka keren ) osven o romane partije ja manuša save so nekoj delalen instrukcje sar te keren sar te postapinen ko referendum.

Dikindoj o sasto proces o politikane romane partije thaj prestavnikija taro pobare partije bashi o Roma počminena pointezivno te formirinen timija save so ka keren buti ko teren. I realno situacija si kaj o Roma ko pobaro kotor iako realno naelen stavi soske ako agjar pritiskime taro javera persone sar thaj rodibiaja pli egzistencija, interes, buti, itn. ka glasinen ko referendum OJA numa savi motivacija ka ovelen te ikljon ko referendum ko pobaro numero te glasinen adava trebno o politikane partije te araken mehanizam modul te shaj iklona.

Ki Makedonija o etnikumija ko pobaro kotor ka iklon mo referendumhem ka vakeren OJA bashi Nato iako meninelape o anav soske ola dikena kaj o avutnipe ki Makedonija si salde kori akala procesija. ya raylika taro makedonijakoro etnikum ola si ki bari revoluciono faza so ponodorig thaj but hemome stavencar….

O Roma na,adzola lenge khanchi salde so posigate te dzalpe kori EU hem sarine legalno te rodenpeske buti ki Francija , Germanija, Spanija, Swedska  adava ka ovel najbari inspiracija te glasinen iako but tikno nmero dzaena so trebno te kerel i Makedonija te sha barem 2025 te ovel delo taro EU familija.

Rodibaja kori EU pravenape javer pućiba ako sarine dzaja kori Eu ki Makedonija tegani na trebno amenge nesavi integracija akate, romani komuna kote isi šanse te našabvača soske o glasachija ka dzan peske taro Makedonija thaj pravelape javera pobut puchiba so tegani ka roda amen tari Makedonija otom potom ama trebno te razmislieple so posle…

 

Avgo kotor

Kobor ka ovelamen hairi thaj kana shaj ovaja ki familija EU(ko sig vakti)

Sali Memed


Sali MemedJanuary 29, 2018
Muki-660x330-1.jpg

6min1029

Mizerno thaj fuhalimo dikava o hali ki Makedonija,shaj me dikava javere jakencar duraldan, thaj na setinava i srzh e problemengere.

Diso puti rupinava bizo te vakerav « op », thaj bizo pardon,navika, mujal o molivi isi guma kosibaske,mujal o hramoviba ko pc isi « delete » jali korekcia, a ko pobut chipote ignoriribe .

Sar tej, mlo niami si, te vakerav , te hramonav odova so gndinava, thaj sar medikava o bukja tele.Kana ka svatina so ko amaro dzivdipe isi but hari vakti , bashi importatno bukja , a len mukajalen bashi disavo avutno vakti,sebepi o sigjarutno ritam e dzivdipaskoro,a palo odova kana, na ka ovelamen shajdipe te kera i trampa ka dika so o vakti mudargjamen , sebepi pasivnost amari.Vakerena so o manusha ceninena o vakti ,tegani kana ko palune momentija len, jali lengere pashen arakela disavi bibah, thaj sakana thindalena te iranelpe o vakti napalal sar bi kerena sa adaja bari trampa .

Akana, kana dikaja so o vakti, so si angleder amende, na tromaja te mukale tajsaske ,te thavdel bizo amari dzivdipaskiri korekcija, ka dika kaj ingarela amen ko jek dilirium, bigjokakere hazrikeriba planija bashi tajsutno sukcesi jali proteziribe amare dzivdipaskoro.

O bi zoralipe, bi jekutnipa , o egoizam  i pasivnost thaj bi interesiriba bashi tajsutno dive si karanluko kolestar pareste shaj iklovaja dzi ki rosh, so araklovela ko agor e tuneleske.

Na sakana tromaja amari bibah , te prechivala javerenge(bi romenge) ,amari bibah ko sa o sfere e dzivdipaske tromaja te rodala amende korkori, bashi o negativno kategorije anavkerde ko upruno teksti.

Ki Makedonija hazri kerelape i trampa e themutne anaveskoro, anelape o kanuni bashi o chibja, anenape javera themutne decizije , ikerenape dikhina uche EU thaj sumanleskere prestavnikoncar numa bizo taro romano faktori( politichko civilno) .

Kote sijem amen te da amaro avazi,mangaja li asavke trampe jali na , tromana li neko te puchel amen sar so puchenape o javera ? Me gndinava kaj i Makedonija tali amari them vi sar so si e makedoncengiri, e chibanengiri thaj javere minoritetno kupengiri kola so dzivdinena ki akaja them, trampaja so savoren len isilen piri matichno them dzi kote e romen nanelen.
Me puchava ma, kana civena 
amen sar paluni dupka ki svirajka «  tega soske bi sine, te formirinenpes romane politichko partije, soske rodena o avazia e romengere bashi lengere fotelje ?

Ocigledno si kaj i them Makedonija si them e Makedoncengiri thaj e Chibanengiri, nikas vaver nanelen njami ko konstruiribe e thema, sem ola duj kupe .

Shujkur so okova rezhim pelo(bashi komuna ShutoOrizari), shukjur so o dziani ki akaja komuna dzivdinela poliberalno vo odnos taro vakti e javere timeskoro tari komuna, no tromaja li te ova chale sal ko lokalnikano nivo, pa na dzivdinena sal o Roma ki akaja komuna.

Miri kritika nane nasochimi sal ko akava Govremento, akava problemi so sijem izolirime taro sa o importatno decizie bashi amari them si panda taro konstruiribe e pluralizameskoro ki Makedonija.

Zaruri sijem te sikava so amenda sijem kotor taro politichko,versko, socijalno thaj ekonomsko kupatno buti keribe javerencar  ko anibe decizie kola soamenda astarela ko dzivdipeki akaja them, na valjani pobut te ova « PALUNI DUPKAKI SVIRAJKA

paluniMozes Solomon (Muhadjer Sulejman)


Sali MemedJanuary 18, 2018
converted_file_54069bc2-1.png

1min2581

На 25 декември 2017 година, 39-годишниот Ром, Беким Демир, според известувањата починал од предозирање во затворот Идризово само неколку дена пред да биде пуштен на слобода. ЕЦПР ќе го изнесе неговиот случај пред суд, како дел од колективна тужба која вклучува смрт на тројца други затвореници Роми против Управата за извршување санкции при Министерството за правда. Воедно, тој е осмиот и последниот затвореник кој починал во КПУ Идризово во 2017 година и четвртиот Ром кој починал во македонските затвори во период од само 9 месеци.

Повторно, околностите околу смртта на еден Ром се сомнителни и несигурни. Семејството на Беким добило телефонски повик од него на денот кога починал. Тој им кажал дека имал тешкотии при дишењето откако лекарот во затворот му дал две инјекции од кои се чувствувал парализирано. Го замолил своето семејство да дојде во затворот за да го спаси.

Во седмиците пред неговата смрт, Беким му се пожалил на своето семејство дека чуварите и лекарите во затворот го малтретираат. Чуварите рутински го тепале и му се обраќале со етнички навреди, тврди неговото семејство кое ги видело белезите на неговиот грб. Исто така, тој се жалел на постојани болки во стомакот и нозете, за што лекарите одбивале да му дадат медицинска нега, и дури го малтретирале затоа што барал помош. Во еден случај, лекарот наводно му рекол на неговиот претпоставен „нека оди по ѓаволите, изнеси го, сите тука се болни, не ми е гајле дали ќе умре“.

Беким отслужувал 3-годишна казна затвор за кражба и немал сериозни здравствени проблеми пред да биде примен во КПУ Идризово, каде при посетите семејството забележало дека со текот на времето неговото здравје се влошува. Тој има две ќерки на 12 и 4-годишна возраст.

Македонија веќе беше предупредена. Континуираната смрт на млади Роми во нивните затвори не помина незабележано, и ние нема да дозволиме ова да помине туку-така“ рече претседателот на ЕЦПР, Ѓорѓе Јовановиќ. „Тие знаат дека тоа што го прават е погрешно – веќе имаат платено оштета за смртта на затвореник Ром во многу сличен случај. Доколку Министерството за правда не нареди соодветни истраги, ќе видиме што судовите имаат да кажат за случајот. Ако одбијат да ја задоволат правдата, овие случаи ќе ги изнесеме пред Европскиот суд за човекови права“.

Неговата смрт следи растечки познат тренд и многу наликува на околностите на смртта на други двајца Роми оваа година: 25-годишниот Јусинов Ердал и 21-годишниот Андриас Реџепов. И двајцата починале поради предозирање со лекови против болка, и двајцата ги обвиниле чуварите и лекарите во затворот за малтретирање, и на двајцата наводно им била одбиена медицинска нега во часовите пред нивната смрт.

Станува очигледно дека македонските власти се или неспособни или неподготвени целосно да ја истражат смртта на овие затвореници Роми и, доколку е потребно, да ги гонат лицата кои се одговорни за тоа. ЕРРЦ смета дека постои неверојатно голем број докази кои упатуваат на институционално насилство врз припадниците на ромската етничка заедница. Неуспехот соодветно да се истражат околностите во овие смртни случаи претставува прекршување на многу национални закони, како и на член 14 (право на недискриминација) од Европската конвенција за човекови права, заедно со член 2 (право на живот) и член 3 (забрана на тортура).

Извор: ЕЦПР



Bašo Amenge


Grupa taro terne Roma intelektualcija, novinarija, web dizajnerija, tehničarija, montažerija thaj javer personali savo so isilen baro iskustvo ki piri buti rodingje te keren nesto nevo ko mediumsko internet than ki Makedonija. Palo beshiba ko sostanok taro timi taro 24vakti.mk angjape decija kaj ko akava momenti falinela jek romano web tv portali savo ka nudinel pravilno, kvalitetno, informacija baši o Roma. Adaleske formiringape o www.24vakti.mk  ko adava sostanok čivgjem akala celija thaj pričine soske te formirina o jekutno romano web tv portali 24vakti.mk

24Vakti © Copyright 2015 – 2019, Sa o nijamija si protektirime