Sali MemedJuly 9, 2019



The Roma Education Fund (REF) is seeking its next Executive Director to lead the organization in the fulfilment of its strategy and objectives. REF’s mission is to contribute to closing the gap in educational outcomes between Roma and non-Roma, including through the desegregation of education systems. Following the new Strategic Framework adopted in 2018, REF strives to achieve its objectives by scaling up interventions that have been successfully piloted, supporting activities that are respectful and inclusive of Roma at all levels of education, providing a forum for advocacy and discussion of Roma education issues, and serving as a centralized source of information on Roma education issues.

Eligibility criteria for a successful candidate:

  • Skills and abilities to ensure a safe and successful completion of transition of Headquarters (HQ) from Budapest, Hungary, to Belgrade, Serbia;
  • A successful track record of at least five years managing staff, resources and fiduciary responsibilities with proven experience in results based management and strategic thinking in a multicultural environment;
  • Knowledge of education policy and practice as they relate to Roma education;
  • Skills and experience in advocacy and policy dialogue in difficult environments;
  • Experience leading an organization, department or project through a period of growth;
  • Demonstrated success in managing complex, international programs and projects;
  • The ability to build strong relationships, and work in a supportive manner alongside colleagues, volunteers, and stakeholders;
  • Proven ability to manage own professional development and willingness to learn;
  • A proven track record of raising funds from a variety of sources (governmental, international organization, private);
  • Familiarity with policies of international organizations in Europe, especially the European Commission, the Council of Europe and the OSCE;
  • Experience with minority inclusion issues, programs and projects;
  • Demonstrated commitment to equal opportunities and diversity;
  • The highest personal integrity;
  • Readiness for extensive travel to supervise REF entities in the countries of Central and Eastern Europe and the Western Balkans;
  • Excellent spoken and written English. Knowledge of other relevant European languages spoken in Central and Eastern Europe and the Western Balkans, including Romanes, will be an advantage;
  • A Master’s Degree or equivalent academic qualification in a relevant field of study, such as education, social science, political science, management or economics.

The Executive Director will have following duties:

  • Manage REF’s operations in order to implement its strategic objectives and continue increasing flexibility, efficiency and effectiveness of programs;
  • Recruit, manage and develop REF staff to ensure the right balance of skills and knowledge and to motivate and support staff performance and growth;
  • Plan for and oversee the development and growth of REF, including the development of new legal entities in target countries subject to approval by the Board.
  • Lead fundraising efforts to maintain operations and for future growth;
  • Act as the primary contact for donors, maintaining effective communication, and ensuring timely reporting and maximum transparency;
  • Plan and manage REF’s budget and ensure the highest level of fiscal accountability and integrity;
  • Develop strong collaborative links with all stakeholders, especially Roma communities and organizations, pro-Roma civil society, municipal and national governments, international organizations and donors;
  • Represent REF externally to support education policy change and new and existing programs, especially with international organizations and governments (including ministries of education and local governments);
  • Provide timely and clear information and advice to the REF Boards;
  • Serve as Secretary to the REF Boards;
  • Ensure all REF decisions and actions are taken in line with existing policies and that accurate and complete records are kept;
  • Sustain the independence, objectivity and integrity of REF and its programs.

Salary, starting date and location:

Salary and employment conditions will be established by the Board of Trustees and will be commensurate with the level of skills and experience expected of the Executive Director.

The Executive Director will be employed under Serbian law. The starting date for the position is January 1, 2020.  The new Executive Director will serve in the new REF HQ location in Belgrade, Serbia.

How to apply?

Applications should include:

  • An up-to-date professional biography;
  • A letter of motivation (maximum 500 words);
  • A concept note of 1500 words outlining the applicant’s vision of REF’s leadership and management
  • The names of three references who may be contacted at an appropriate point in the recruitment process.

Candidates of self-declared Roma origin are particularly encouraged to apply.
Applications from all suitably qualified, irrespective of gender, disability, marital or parental status, racial, ethnic or social origin, color, religion, belief, or sexual orientation are welcome.

These materials should be sent to REF Board Chair, Andrzej Mirga, at:

The deadline for applications is September 1, 2019.


To download PDF version please click here

Sali MemedJuly 8, 2019


Граѓанската иницијатива #АВАЈА продолжува да ги застапува интересите на ромската заедница и да ги #следи ветувањата дадени од #Претседателот на државата за номинирање на советник од ромската заедница. Имајќи во предвид дека ветувањата кон ромската заедница сѐ уште не се реализирани, #АВАЈА организира процес на #JавноНоминирање на Иден/на Советник/чка во Кабинетот на Претседателот на државата.
Преку ваквиот процес на номинирање АВАЈА има за цел да промовира транспарентност во процесот на селекција и да влијае на забрзување на самиот избор. ‼️
🔛За номинација на Советник/чка отворете го линкот на овој пост и впишето го името на лицето кое сметате дека треба да биде Советник/чка во Кабинетот на #Претседателот на државата.

Процесот на Јавна Номинација за Советник/чка во Кабинетот на Претседателот ќе трае до 09.07.2019

Sali MemedJuly 4, 2019


 Sar sakana ano nakhle bersha, ini abersh ano kuadro e proyektesko “ Suguruno truyal vash o qhavorengo garavipe – Faza III” kova si phikodendo kotar e fondaciya “Terre des hommes” e ofiseya ani Prishtina, organizingyola “ Nilayuno Kampi 2019”, kova si te inplementingyol kotar e NRO “ Durmish Aslano” ano partneriteti e NRO-ya “ Nevo Koncepti”.

Nilayuno Kampi si te adikergyol kotar e data 08 Yulo ji pe data 12 Yulo 2019, sherdipeya kotar e ora 09:30 ji pe ora 13:30 ano obyekto e skolako “Abdyl Frasheri”ano Prizreno.

O siklovne kola ka len kotor ano akava aktiviteti si kotar e Prizrenoski thay Suharekaki komuna thay olengo gendo astardo ano akava ponj divuno aktiviteto si te ovel truyal 100 qhavore.


Radio Romano Avazo

Sali MemedJune 28, 2019


Општината Шуто Оризари како подржувач на двете основни училиштата О.У.,,Браќа Рамиз-Хамид“ и О.У. ,,26 Јули„ во почетокот на Мај 2019 година започна со реализирање на Проектот за меѓуетничка интеграција во образованието насловен „Природата е една за сите нас“ подржан од Програмата за унапредување на мултикултурализмот и меѓуетничка интеграција и толеранција при Министерството за Образование и Наука – ПМИО.

Проектот за меѓуетничка интеграција во образованието беше наменет за спроведување на заеднички ученички активности во основните училишта кои придонесуваат за развој и унапредување на мултикултурализмот, меѓуетничката интеграција и толеранцијата.

Во имплементација на целиот проект беа вклучени 36 наставници од двете основни училишта и тоа 18 наставници од О.У. „ Браќа Рамиз-Хамид“ од македонската наставна програма и 18 наставници О.У. „26 Јули“ од албанската наставна програма.
Работилниците се одржуваа на три јазици и тоа на македонски, албански и ромски јазик се со цел учениците да научат нови зборови на јазикот на другарчињата.

Проектот се состоеше од вкупно организирани 36 мултиетнички работилници и тоа на ниво на училиште беа одржани 18 мултиетнички работилници во О.У. „Браќа Рамиз-Хамид“ и 18 мултиетнички работилници во О.У.„26 Јули“, со вкупно 1.800 ученици во мешовит состав од ромска и албанска етничка припадност од првите до деветите одделенија. Исто така, беа вклучени и родители од различни етникуми се со цел да помагаат на учениците во текот на реализација на работилниците.

Од првите до третите одделенија беа организирани вкупно 12 мултиетнички работилници на тема „Чисти раце – здраво детство“. Овие работилници придонеле учениците да ја сфатат важноста и значењето од одржување на хигиена, да се стекнат со здрави навики за хигиена, да ги споделат своите искуства и да ги споредат со хигиенските навики на различните етникуми, да научат да ги применуваат позитивните искуства се со цел подигање на свеста за одржување на личната хигиена и хигиената во околината.

Од четвртите до шестите одделенија беа организирани вкупно 12 мултиетнички работилници на тема „Правилно селектирање на отпад“. Овие работилници придонеле учениците да се стекнат со знаења за важноста од селектирање на отпадот, сплотување, другарување учење на зборови и поздрави на различни јазици од различни етникуми, запознавање и дружење меѓу родителите, разменување идеи, решавање на заеднички проблеми и надминување на предрасудите. Како финален резултат од проектот учениците изработиле корпи од пластични шишиња за селектирање на отпад кои ќе се користат во училиштата.

Од седмите до деветите одделенија беа организирани вкупно 12 мултиетнички работилници на тема „ Хортикултура„. Овие работилници придонеле да се подигне свеста кај учениците, да научат што е хортикултурно уредување како да го одржуваат зеленилото во дворовите на училиштата и блиската околина и грижа за истата, одржување на беспрекорна хигиена преку заедничко делување се со цел „заедно“, да се дружат на отворено и да се забавуваат.
Како финален резултат од работилниците учениците од двете училишта направиле садење на садници во училишните дворови на двете училишта.

Општина Шуто Оризари заедно со двете училиштата О.У. ,Браќа Рамиз-Хамид“ и О.У.,,26 Јули„ ќе се стреми и во иднина да реализира проекти за меѓуетничка интеграција бидејќи ваквите проекти имаат позитивни ефекти во надминување на предрасудите и стереотипите меѓу децата од различни етнички групи бидејќи со овој проект децата се запознаа и научија како да се дружат, да соработуваат и си помагаат еден на друг, научија нови зборови на јазикот на другарчињата, исто така сфатија дека хигиената е нивна лична одговорност и се насочија и поттикнаа кон негување на позитивни хигиенски навики, заеднички и еднакви за сите деца, без разлика на која група припаѓаат.

Исто така се постигна поголема соработка и надополнување од страна на наставниците, како и вклучување на родителите, нивно запознавање и лично ангажирање во рамки на постигнување на заедничките цели.

Sali MemedJune 28, 2019


Ромите во Р. С. Македонија се соочуваат со понеповолна здравствена состојба од останатото население. Имено, новороденечката смртност помеѓу Ромите е за 1,5 пати повисока за разлика од Македонското население во 2017 година. Во истата година речиси 50% од смртните случаи кај Ромите се случиле пред 65-та година од животот, за разлика од 23% кај останатото население.

Превентивната здравствена заштита по однос на репродуктивното здравје, како и здравјето на мајките и децата е клучна во овозможување здрав почеток на животот и со тоа подобрување на здравјето на целото население.  Преку работата на здруженијата[i] на полето на имунизација на децата Роми во општините Шуто Оризари, Делчево, Виница и Пехчево, опфатот на децата Роми со вакцинација значително се зголеми од 2012 до денес и во моментот опфатот е над 90%.

Меѓутоа ромската заедница од овие општини се уште се соочуваа со проблеми во пристапот до превентивната здравствена заштита за унапредување на женското репродуктивно здравје и здравјето на мајките и децата.

Клучни детектирани проблеми се следните: недоволен опфат со посети од патронажни сестри, недоволен опфат со здравствена едукација, недоволен опфат со систематски прегледи за децата вон образовниот систем, недоволен опфат со Програмата за скрининг на рак на грлото на матката и наплаќање на услугите од страна на матичните гинеколози.

Во општината Шуто Оризари, работат само две патронажни сестри што не е доволно за соодветно спроведување на посетите за време на бременоста и по породувањето, ниту за соодветно идентификување на невакцинирани деца на терен. Само 4% од ромските домаќинства ги посетила патронажна сестра за да го провери картонот за вакцини и да им даде информација за вакцинација. Според податоците од основните училишта над 450 деца не посетуваат редовно образование, а само 40 деца надвор од образовниот систем се опфатени со систематски прегледи. Во моментот нема доктор во одделот за превентивна здравствена заштита и вакцинација на предучилишни деца.  Иако Министерството за здравство секоја година планира едукативни работилници за родители Роми за детско здравје, податоците говорат дека ниту едно лице од ромската заедница не учествувало на овие едукации. По однос на женското репродуктивно здравје, 37% од жените немаат избрано матичен гинеколог. Исто така, 72% од жените не посетиле гинеколог за превентивен преглед во изминатите 12 месеци, додека 34% од жените никогаш не посетиле гинеколог. Во однос на здравствената заштита за време на бременоста, 13% од жените при последната бременост не направиле медицински преглед во првото тромесечје од бременоста (како што е препорачано од Светската здравствена организација). Оваа состојба се должи на низа на проблеми со кои се соочуваат жените Ромки од Шуто Оризари меѓу кои клучни се: во општината има само еден матичен гинеколог кој не го говори македонскиот јазик, останатите матични гинеколози се наоѓаат на поголема оддалеченост од општината, гинеколозите им наплаќаат на жените Ромки за прегледите кои според постоечката регулатива се бесплатни (дури на 81% од жените кои посетиле гинеколог им било наплатено за услугите), жените Ромки се соочуваат со финансиски потешкотии за да можат да направат гинеколошки преглед. Исто така покани за ПАП тест според Програмата за скрининг од 2012 до 2017 година, НЕ добиле 96% од жените Ромки кои имаат избрано матичен гинеколог.

По однос на состојбите во општините Делчево, Пехчево (с. Црник) и Виница, констатираме дека не се спроведуваат едукации за родители Роми за детско здравје и вакцинација, ниту им се дели здравствено едукативен материјал на родителите. Околу 20 деца Роми во Виница не одат на училиште и не се опфатени со систематски прегледи. Во с. Црник нема постојано доктор, поради што Ромите се изложени на дополнителни трошоци за посета на лекар. Матичен гинеколог немаат избрано 22% од жените од с. Црник и 20% од Виница. За прегледите кои се бесплатни согласно регулативата, матичните гинеколози им  наплаќаат на 90% на жените од Виница, како и на 50% од Делчево. Додека 86% од жените од овие три општини немаат добиено покани за ПАП тест според Програмата за скрининг од 2012 до 2017 година.

Поради тоа од Министерството за здравство и од останатите надлежни институции го бараме следното: 1. Вработување на најмалку две патронажни сестри кои ќе работат во општината Шуто Оризари.2. Вработување на доктор во одделот за превентивна здравствена заштита на деца на предучилишна возраст во Шуто Оризари. 3. Обезбедување на континуирана здравствена заштита во с. Црник. 4. Доследно спроведување на мерките за теренско откривање на деца вон образовниот систем и нивно упатување на систематски прегледи и вакцинација, предвидено во Програмата за систематски прегледи на Министерството за здравство. 5. Доследно спроведување на здравствените едукации во ромски средини предвидени во Програмата за активна здравствена заштита на мајките и децата. 6. Елиминирање на незаконската пракса за наплаќање на здравствените услуги кај матичните гинеколози. 7. Во Програмата за скрининг на рак на грло на матка да бидат предвидени мерки за едукација и зголемен опфат на жените Ромки со оваа Програма.

[i] Здружението за еманципација, солидарност и еднаквост на жените – ЕСЕ, Здружение за развој и унапредување на ромската заедница Романо Чачипе, НВО КХАМ и Иницијативa за развој и инклузија на заедниците – ИРИЗ од 2011 година работат на унапредување на здравјето на Ромите во општините Шуто Оризари, Делчево, Пехчево и Виница. Работата е финансиски поддржана од Фондацијата Отворено општество Македонија.


Sali MemedJune 18, 2019


Вториот состанок на управниот одбор од заедничката програма на Европска Унија и Советот на Европа на ROMACTED програмта “Промовирање на добро управување и зајакнување на Ромите на локално ниво“ се одржува во Скопје

На состанокот  учествуваат претставници од Генералниот директорат за преговори за соседството и проширување (DG NEAR), Советот на Европа, Делегацијата на Европската Унија во Северна Македонија, претставници од Министерството за труд и социјална политика, Кабинетот на министерот без Портфолио (Северна Македонија), градоначалници од 12-те партнерски општини (Северна Македонија), претставници од меѓународни организации, национални контакт-точки за Роми и ROMACTED тимовите за поддршка од седумте корисници на програмата.

Заедничката програма на ЕУ/СоЕ ја спроведуваат тимот на Роми и патувачи на Советот на Европа и Канцеларијата на Генералниот директорат за програми во седум корисници на Западен Балкан и Турција. Таа има за цел градење на политичка волја и одржливо политичко ангажирање на локалните власти за подобрување на демократското локално владеење, а истовремено стимулирање на јакнење на локалните ромски заедници да придонесат на проектирање, имплементација и мониторинг на плановите и проектите кои се однесуваат на нив.

Видео од првата сесија од конференцијата…


Sali MemedJune 6, 2019


Центарот за семејно и детско згрижување – КМОП, во партнерство со Ромски Ресурсен Центар Скопје, организираат завршна  конференција „Заедно за еднакви права на децата Роми“ во рамки на проектот „Градење на посилни локални мрежи за подобрување на заштитата на правата на децата Роми“, кој е финансиран од Европската Унија преку Министерството за финансии (CFCD).

Конференцијата ќе се одржи на 7 јуни 2019, петок во Хотел Мериот, со почеток во 10 часот.

На конференцијата ќе се обратат:

– Мабера Камбери, Министерството за труд и социјална политика

-Зурија Мемедова,  претставник на кабинетот на Министерот без ресор задолжен за имплементација на    Националната Стратегија за Роми

– Давид Рама, Центар за семејно и детскo згрижување (KMOП) Атина

– Фатош Усаинова, Менаџер на проектот, Ромски Ресурсен Центар (РРЦ) Скопје

Проектот кој се имплементираше во изминатите 18 месеци е дизајниран да ги поддржи локалните механизми за координација и структури кои имаат улога да ја унапредат интеграцијата на Ромите преку унапредување на нивните капацитети за функционална имплементација на иницијативите за заштита на децата Роми кои се во согласност со националните и ЕУ политиките кои ја таргетираат интеграцијата на ромската заедница во Република Северна Македонија.

Sali MemedMay 28, 2019


Во Тетово беше промовирано локалното координативно тело во рамки на програмата за имплементација на Националната стратегија за подобрување на состојбата на Ромите. Промоцијата е во рамки на проектот „Градење на посилни локални мрежи за подобрување на заштитата на правата на децата Роми“, при што како најголем проблем се потенцира питачењето.

– Имаше повеќе обиди за решавање на тој проблем со формирање специјални тимови но за жал во минатото немаше некој поконкретни резултати затоа што се се соочуваа институциите со законски несогласувања. При повлекување на децата од улица институциите се соочија со проблем на правото на родителите да се грижат за нивните деца, со старателството. Сега Министерството за труд и социјална политика заедно со невладини работеше на усогласување на законските регулативи со цел да се идентификуваат децата кои се на улица кои немаат документи, кои не се заведени во системот и да најдат конкретни решенија. Имаме податок дека 99 отсто од децата што се на улица питачи или кои одат по улиците се Роми. Тоа е сериозен проблем кој треба да се надмине, рече Себихан Демировски, извршен директор на Ромски Ресурсен Центар.

Во проектите на невладиниот сектор се утврдиле многу лица без документи, а воедно и деца.

Асоцијацијата за демократски развој на Ромите „Сонце“ од Тетово е партнер на Здружението за поддршка на маргинализирани заедници „Ромски Ресурсен Центар“-Скопје во спроведувањето на проектот. „Градење на посилни локални мрежи за подобрување на заштитата на правата на децата Роми“ се спроведува од декември 2017 до јули 2019.

Sali MemedMay 20, 2019


Taro 1 maj 2019 startujngja o proekti obuka bashi romani dzuvli te sivel romane dimije teloikerdo sub grant taro Ngo “Ambrela” implementirimo taro ” Centari bashi rodibe haj kreiriba politike” dzikote si finasirimo taro Sumnaleskiri banka.

Ki ambrela 20 romane dzuvlja taro 19 dz ko 45 bersh vizitkerena kursi savo sikljona te siven romane dimije, obuchuvachi si profesori taro FON Unirvezitet Aleksandar Rashkovic.

I resarin taro akala romane dzuvja si ko agor pali obuka te shaj korkori te praven peske socijalno preprijatije koleja so ka shaj te keren buti korkori peske bikibaja o proizvodija so ka sivenlen thaj so ka sikjlon te siven ko kursi.

Pobuter diken ki tikni reportaza bashi akava proekti thaj leskere resarina…

Sali MemedMay 20, 2019


Освен во образованието, нема значително подобрување на состојбата на Ромите во областа на здравството, домувањето и вработувањето. Неоспорен е фактот дека дел од ромската заедница сè уште живее далеку од достоинствено, односно со нееднаква стартна позиција што понатаму се отсликува во сите сфери од живеењето.

Ова е дел од најновиот Извештај во сенка за Поглавјето 23 во кој се анализираат реформите во правосудството и темелните права во земјава за периодот јуни 2018 – март 2019 година. Во него се дава прецизна слика за актуелната положба на Ромите и почитувањето на нивните права во македонското општество.

Извештајот е подготвен во рамките на проектот „Мрежа 23 – Вмрежување за влијание (NETWIT 23)“ што го имплементираат Институтот за европска политика – Скопје и Хелсиншкиот комитет за човекови права.

Бидејќи секојдневниот животот на граѓаните се одвива на локално ниво, од тој аспект произлегуваат најгорливите прашања. До денешен момент постојат населби во кои поголемиот дел од жителите се Роми, каде што сѐ уште граѓаните немаат соодветен пристап до вода, асфалтиран пат, канализација, електрична енергија, неотстранување на отпад кој се акумулира со години на улиците и сите други основни работи кои се поврзани со инфраструктурата, а се од императивно значење за секојдневниот живот на една единка“, вели Исмаил Камбери, коавтор на извештајот.

Според него, напредокот се согледува во зголемувањето на бројот на Ромите со терцијално образование и во свеста за идентификување на клучните проблеми и креирањето на соодветни решенија за нив.

На локално ниво, сензибилноста за предизвиците со кои се соочуваат Ромите е зголемена кај локалните власти, но во процесот на решавање на овие проблеми не треба да се гледа низ призма дека решавањето проблеми значи дека се помага од филантропски побуди, туку тоа е обврска на државата да ги стави во што е можно поеднаква положба сите граѓани без разлика на сите основи. Не може да е еднаков тој што не може да излезе од својата населба преку асфалтиран пат, нема редовен пристап до вода и електрична енергија со тој што живее во поурбана заедница со пристап до сите инфраструктурни, културолошки и сите останати добра. Едноставно, стартната позиција не е иста, а тоа после се отсликува во сите сфери во поглед на пристап до здравство, образование, работа, култура и така натаму.

700 Роми се без извод

Владата преку Министерството за труд и социјална политика и граѓанските организации, регистрираше околу 700 лица Роми кои не поседуваат извод од матичната книга на родени поради што не можат да имаат пристап до која било основна услуга или придобивка што се нуди од страна на државата, се наведува во Извештајот.

Премиерот Зоран Заев, на одбележувањето на денот на Ромите – 8 Април, најавил дека проблемот на овие лица ќе биде решен со законски решенија што ќе овозможат поведување на посебна управна постапка преку која граѓаните ќе можат да извадат основни документи за лична идентификација. Ромите и граѓанските здруженија кои ги застапуваат нивните права се во очекување на ова решение на вечниот проблем на Ромите-фантоми.

Само 22% од Ромите во земјава се вработени

Податоците што ги елаборира Извештајот покажуваат дека само 22% од Ромите во земјава се вработени.

Помеѓу 73 и 86% од младите Роми на возраст од 18 до 24 години не се вработени,немаат соодветни обуки и не се едуцираат.

Авторите на Извештајот констатираат дека учеството на Ромите во активните мерки за вработување е многу мало. Во 2017 година е само занемарлив 1% од вкупниот број корисници на мерките што се состојат од поддршка за самовработување, обуки, поддршка за креирање нови работни места и работно ангажирање.

Во поглед на вработеноста на Ромите во јавниот сектор, Ромите во 2017 година се застапени со само 1,3%, процент, што во 2015 година изнесувал 1,4%, со што се забележува намалување, наместо пораст на бројот на вработени во јавниот сектор. Доколку се анализира структурата на вработени по институции, 750 Роми од вкупно 1.715 Роми се вработени во јавните комунални претпријатија (43%).

Бројот на Роми што се вработени на работни места што се позиционирани повисоко во хиерархијата, односно на раководни места во институциите останува незначаен.

Бремените Ромки се најобесправени

Истражувањето спроведено од „Иницијатива на жените Ромки од Шуто Оризари“ покажува дека 40% од Ромките без здравствено осигурување платиле за лабораториски анализи во текот на бременоста и за породувањето, иако овие услуги им следуваат бесплатно.

Само 16% го искористиле правото на бесплатна фолна киселина, само 11% од бремените жени биле посетени од патронажни сестри во текот на бременоста и дури 12% од бремените жени се малолетни.

Во текот на 2017 година биле ангажирани само 10 ромски здравствени медијатори, што значително изостанува од предвидениот број од 30 медијатори до 2020 година согласно Стратегијата за Роми 2014-2020.

Позитивен е фактот што стапката на смртност кај доенчиња Роми е значително намалена. Во 2013 година оваа стапка изнесувала 11,4%, додека во 2017 година изнесува 6,5%.

Децата Роми што питачат – сериозен проблем

Според Извештајот во периодот јуни 2018 до март 2019 година вкупно 337 деца питачи се евидентирани на улица од кои само 10 не се од ромска етничка припадност. Според возрасните групи, децата питачи се бебиња што не наполниле ниту една година, па сè до деца со ненавршено полнолетство.

Ова претставува сериозен проблем првично за здравиот развој на децата, а исто така е проблем и на општеството во целина затоа што оваа состојба е мултидимензионална и поврзана со институции од различна област, а особено Министерството за внатрешни работи, за труд и социјална политика, образование и наука и здравство.

Според авторите на Извештајот потребно е конечно да се воспостави координиран пристап и механизам за комуникација помеѓу институциите за решавање на овој проблем. Овој пристап би опфатил соодветно вклучување на децата во образовниот процес, овозможување на соодветна социјална заштита за нив и за нивните родители и едукација на родителите со „меки вештини“ и нивно соодветно вклучување на пазарот на труд за овозможување на одржлива состојба за благосостојбата на нивните семејства.

Исто така, постојат индиции дека децата Роми кои просат се наведувани да просат од други групи луѓе кои организирано ги превезуваат децата да просат во различни градови низ земјата.

Ромски информативни центри со напредок

Ромските информативни центри што од март 2007 година функционираат во 12 општини како проект на Министерството за труд и социјална политика сега се сместуваат во центрите за социјални работи, наместо досегашната практика тие да бидат сместени во невладини организации или слично. Со овој потег се осигурува долгорочно системско решение за статусот на вработените во РИЦ-овите и се подобрува и олеснува пристапот на Ромите до услугите што се нудат од страна на ЦСР. Може да се констатира дека ова е и единствената позитивна забелешка за унапредувањето на положбата на Ромите.

Патот кон подобрувањето на положбата на припадниците на ромската заедница во земјава очигледно е далеку од лесен. Упатените во проблематиката упатуваат на низа препораки за реално дејствување во практика и на терен. Во извештајот наведуваат дека е потребно:

– Да се зголемат буџетските средства за имплементирање на Стратегијата на Ромите 2014-2020.

– Да се приспособат активните мерки за вработување кон капацитетите, ресурсите и потребите на припадниците на ромската заедница. Дополнително да се едуцираат граѓаните од маргинализирана категорија за придобивките и начинот за аплицирање на овие мерки.

– Да се запознаат подобро локалните самоуправи со нивните обврски што произлегуваат од Стратегијата на Ромите 2014-2020.

– Да се најде системско решение за решавање на проблемот со деца на улица. Ваквото решение треба да биде мултиструктурно и координирано помеѓу институциите од националната и од локалната власт во поглед на здравството, домувањето, вработувањето и образованието.

– Потребно е Министерството за здравство и од Фондот за здравствено осигурување конечно да го решат долгогодишниот проблем со незаконската наплата на бесплатни здравствени услуги кај матичните гинеколози и да го подобрат спроведувањето на мерките од превентивните програми наменети за жените во репродуктивниот период.

Со систематизирани податоци до ефективни мерки

Исмаил Камбери, еден од авторите на Извештајот во сенка за Поглавјето 23, во однос на пристапот до податоците кои се однесуваат на Ромите, вели дека институциите не водат бази на податоци на дезагрегиран начин.

Во принцип податоците се достапни ако доследно се истражат изворите од страна на имателите на информациите. Во однос на тоа дали има скриени моменти, од моето лично искуство со таква околност се немам соочено, но често пати доколку истражувате податоци за Роми, институциите не водат бази на податоци на дезагрегиран начин. Тоа значи дека не можете да ги разложите податоците кои се сувопарно презентирани како бројка во целина, односно од таквиот податок не можете да добиете точен број за пол, возраст, општина на живеење, етничка припадност на граѓаните и така натаму. Некогаш се водат вакви податоци зависно од институција до институција, но би било добра практика доколку ваквиот начин се востанови за сите институции кои се занимаваат со директните потреби на граѓаните. Ваквиот пристап значително би им помогнал на аналитичките центри во секоја институција при анализа на податоците, а што е најважно, значително би го олеснил процесот на развивање на одржливи и ефективни таргетирани мерки кон одредени категории на лица. Од друга страна, етничката припадност на граѓаните тешко може да се дезагрегира од причина што секој има право да се декларира како што се чувствува, а следствено, етничката припадност не може да биде предмет на докажување, па затоа институциите не можат да потврдат дали е некој Ром, Албанец или припадник на друга етничка заедница, но другите индикатори можат да бидат лесно проверливи“, појаснува Камбери.

Текстот е превземен од

Bašo Amenge

Grupa taro terne Roma intelektualcija, novinarija, web dizajnerija, tehničarija, montažerija thaj javer personali savo so isilen baro iskustvo ki piri buti rodingje te keren nesto nevo ko mediumsko internet than ki Makedonija. Palo beshiba ko sostanok taro timi taro angjape decija kaj ko akava momenti falinela jek romano web tv portali savo ka nudinel pravilno, kvalitetno, informacija baši o Roma. Adaleske formiringape o  ko adava sostanok čivgjem akala celija thaj pričine soske te formirina o jekutno romano web tv portali

24Vakti © Copyright 2015 – 2019, Sa o nijamija si protektirime