Sali MemedMay 17, 2019
60347807_2454382871261242_6088726611551584256_n.jpg

1min123

Avdije o direktori taro TV Shutel o Romando Mustafa ki komuna Shuto Orizari ulavgja 40 paketija artiklencar sebepepi o ramazansko posti ko majchorole Roma. Akaja Akcija si shukar potihg pobuter javera Firme , organizacije, drushtvija , te keren akava sebapi sebepeja so ka lokjaren okolenke save so postinena ko akava baro masek Ramazan o lengoro posti.

Ki akcija pridruzingepe thaj o Prezidenti taro Oper o Nezdet Mustafa thaj lengere amala koleja so kerge jek shukar gesti bashi o Roma.

 


Sali MemedMay 17, 2019
Holokaust.jpg

1min71

На ден 25 Мај 2019 год во просториите на Меморијалниот центар на Холокаустот на Евреите од Македонија, Скопје ( влегување од службен влез) со почеток од 19:00 часот ќе се одржи Изложбата Холокауст на Ромите.

Изложбата преку различни животни приказни на жртвите и преживеаните од Холокаустот за време на Втората светска војна ќе рефлектира за случувањата и злоделата извршени врз Ромите во тоа време. Настанот ќе биде проследен со музичка точка на Jimmy Mustafa Band од Косово и театарска точна на актерката Санела Емин.


Sali MemedMay 16, 2019
Sobranie.jpg

1min477

На денешната 91 седница во Собранието на Северна Македонија  со 60 гласа за ниеден противсе усвои резолуција за промени и подобрување на положбата на ромите во Северна Македонија предложена од Пратеникот Самка Ибраимовски и  група на пратеници од интерпарламентарната група предводена од Самка Ибраимовски.

Со резолуцијата која ке биде објавена и на „Службен весник на Северна Македонија“се препорачуваат неколку предлози.

Имајќи ги во предвид општите слабости во спроведувањето на стандардите за човековите права  за Ромите како најранливите и најмаргинализираните групи во општеството,  за кои во Република Северна Македонија иако се преземаат мерки на ниво на политики за промовирање на социјалната инклузија, општествена правда,општествена   кохезија, борбата против сиромаштијата има ограничено влијание и сиромаштијата останува на високо ниво особено кај Ромите,

Изразувајќи ја подготвеноста на пратениците во Собранието на Република Северна Македонија, Собранието на Република Северна Македонија

  1. Ја поттикнува Владата  на Република Северна Македонија детално да го разгледа имплементирањето на  законите и другите акти кои го уредуваат Ромското прашање и заедно со пратениците во Собранието на Република Северна Македонија да превземат ефективни политики  за подготовка на законски решенија со стандарди на Европската Унија и нивно хармонизирање со меѓународни норми и стандарди заради унапредувањето на  регулативата за заштита од дискриминација,
  2. Ја интензивира соработка со Советот на Европа и Парламентот на Европската Унија заради унапредување на правата и општествената и економската положба на Ромите и ромската заедница во земјата, со учество во комисии и интерпартиски парламентарни групи за Ромски прашања,
  3. Ги мотивира Владата, државните органи, граѓанскиот сектор, здруженија и фондации, органите на локалната самоуправа, стопанските субјекти, научните и културните установи и медиумите како креатори на политиките за подобрување на состојбите  на Ромите во Република Северна Македонија да спроведат директни активности, како и да вршат евалуација и мониторинг  врз креираните политики во нивната имплементација,
  4. Ја подржува Владата на Република Северна Македонија во изнаоѓање на дополнителни мерки за  подобрувањето на условите и можностите за вработување и намалување на невработеноста на ромската заедница, а преку тоа и нејзина интеграција во општествените текови во Републиката, подигнувањето на нивото на образование на ромската заедница, намалувањето на јазот во квалитетот на домување помеѓу ромската и неромските заедници, континуираното подобрување на здравствениот статус на ромската заедница  и развој и промоција на ромската култура, јазик и традиција, заради целосна имплементација на Националната стратегија за Ромите во Република Северна Македонија  во сите сегменти на економскиот и општествениот живот,
  5. Ги повикува парламентите на  европските држави, членки на Советот на Европа и ОБСЕ да се заложат и да изградат рамка за заедничка борба против сегрегација и дискриминација на Ромите.
  6. Оваа Резолуција ќе се достави до Владата на Република Северна Македонија, државните органи, единиците на локалната самоуправа, стопанските комори, универзитетите, здруженијата на невладини организации во Република Северна Македонија, медиумите, Европскиот парламент, Советот на Европа, ОБСЕ и Обединетите Нации.

Во Образложението на оваа резолуција за промени и подобрување на положбата на ромите во Северна Македонија се бара од Собранието, Владата како и сите засегнати страни неколку точки и тоа:

Иако во Република Северна Македонија постои законска регулација за спречување и заштита од дискриминација на граѓаните, сепак состојбата со ромската популација во унапредувањето на нивната положбата при креирањето и имплементацијата на развојни и стопанско-инвестициски проекти, вложувања во здравството и образованието, во комуналната инфраструктура, станбена изградба и квалитет на живот е скоро и непроменета.

Заради подобрување на положбата на ромската популација Република Северна Македонија како суверена, самостојна, демократска и социјална држава  треба да се заложи за

1.обезбедување на образовна поддршка надвор од наставата во училиштата бидејќи   образованието и образовните достигнувања остануваат фактори за промена на животот на сите млади но особено на ранливите млади кои се изложени на ризик од социјална и економска исклученост,

2.Подобрувањето на животниот стандард на Ромите може да се постигне меѓу другото и со нови мерки  и можности за засновање на работен однос во јавниот и приватниот сектор во Република Северна Македонија,

3.подобрување на здравствените политики на државата имајќи ја предвид понеповолна здравствена состојба на ромите  во однос на мнозинското население  и постоењето на низа бариери со кои се соочуваат  во однос на пристапот до здравствените услуги и

4.Подобрување на условите за домување.

5. Здравјето кај оваа популација се карактеризира, пред сè, со повисока стапка на појава на хронични заболувања, како и пократок животен век за 10 години од останатото население.Појавата на скриена дискриминација во третманот на пациентите, неможност за плаќање на потребните здравствени услуги, оддалеченост на здравствените установи, недоволни знаења во однос на нивните здравствени права, како и недостаток на информации помеѓу здравствените работници за посебните потреби и навики што ги имаат Ромите кога пристапуваат кон здравствените услуги. Неповолните услови за стекнување на здравствено осигурување, како и неземањето предвид на социјалните потреби на Ромите при усвојување на здравствената регулатива, дополнително ја продлабочува нееднаквоста. Сите горенаведени состојби преставуваат пречки во процесот на остварување на правото на здравствена заштита, меѓутоа уште повеќе претставуваат ризик фактори за здравствената состојба на ромското население. Непостоењето на здравствена статистика сегрегирана по етничка припадност резултира со недостиг од релевантни официјални податоци за здравствената состојба на Ромите, што пак претставува дополнителен проблем за решавање на здравствените проблеми на ромското население.

Иако Република Северна Македонија постојат различни закони кои го регулираат домувањето и што се особено важни за Ромите како што е Законот за домување и Законот за постапување со бесправно изградени објекти сепак Ромите се соочуваат со најлошите услови за домување во земјава. 28% од нив живеат во сиромашни населби, во лошо изградени живеалишта кои формално често немаат формална регистрација.Многу ромски семејства живеат во куќи со помалку од 5м2 по лице. Оваа ситуација е влошена од несигурноста на ова уредување при што околу 80.000 ромски домаќинства немаат долгорочни решенија за домување. Честото отстуство на вода за пиење, електрична енергија, греење или санитарни услови исто така придонесуваат за широко распространетата лоша здравствена состојба.

Претходно предлог резолуцијата ги помина сите филтри од комисијата за политички систем и односи меѓу заедници како и законо-правната комисија на Собранието на Северна Македонија без ниеден амадман или предлог за промена на првобитната верзија предводена од Самка Ибраимовски и група пратеници.

Резолуцијата стапува во сила после објавувањето на„Службен весник на Северна Македонија“

 


Sali MemedMay 15, 2019
slika-uspesi-pivara-.png

1min54

Ko šukar buthi kheripe telo vas Pivara Skopje thaj olakere lokalnikane partnerija  thar komuna Šuto Orizari i Birađjaki Organizacija ,,Kham Sijan”, Odbor Baraki thaj o Romanistan, akharena tumen te oven kotor thari šukar bilovengiri obuka bašh po lokho tumaro  bukarnipe –vrabotuvane ko ponodoripe.

I sasti čipota resarela ko 16 maj ki maškarutni siklana ,,Šaip Jusuf” tharo 17:30 dakikija,  tumare avibaske kjeren kontakto ko akala personija:

-Emin Simbat –Odbor Baraki

-Neđmedin Abdula – Z.G.-,,Kham Sijan”

– Sejfo Kadri –,,Romanistan“

Te khuven ki buti nekana valani tumenge 5 dakikija, numa  odova valani te đjanen ole kjeda te keren, o šajdipa nekana avela jek fori.  Bašh sa adova oven kotor thar akaja Obuka ka iklol ko anglalipe tumare bukarnibaske.

Lendo taro>

https://romapress.mk/featured/ko-16-maj-ikergovela-bi-lovengiri-obuka-siklovipe-khi-siklana-saip-jusuf-taro-1730-dakikija/


Sali MemedMay 15, 2019
FERDI-1280x720.jpg

2min192

Avdije i Nvo REDI sinele prezentacija taro lengere aktivnostija kori i arka thaj saporti bashi romane biznismenija. Ko lafikeriba lencar vakergje piri ideja thaj stategija savi arka dena bashi lenge.

” Avdije akate sijem te sikava tumenge save shajdipe shaj nudinaja tumenge kori o legaliziriba taro biznis kole aktivnostencar o REDI kerela buti sar thaj savo saporto delatumen kori bajrariba tumaro biznis thaj preporake sar te keren len. Ko jek vakeraja kaj amen shaj keraja tumenge biznis planija daja tumen nasoke sar thaj o rizikja zaedno te resinale se so cel pouspesno te keren buti”, Vakerela o Asib Zekir Fascilitator taro REDI.

Jekajek ko akava than sine thaj operativno direktori ko Rdi bashi Utarali Makedonija i Nadire Redzepi- Shakiri savi s lipargja kaj o Redi so ko 4 phuvja prostirimo ki Bugarija, Romanija, Srbija, thaj Utarali Makedonija hemkaj dzi akana isilen data baza negde pashe 1500 romane biznismenija ko akala phuvja.

“Bashi popashe te ana tumen masha korelazija mashkar ko romane biznismenija taro akala 4 phuvja kergem Fb grupa kote so sarine shaj ovena ko jek than o romane biznismenija kolestar shaj mashka tumende komunicirinena te shaj arakena diso ki khedin te keren buti” , vakerela i Nadire  Redzepi Shakiri.

Ko akava dikibe e romane pretpriemachija tari komuna Shuto Orizari sine thaj taro komora bashi Zanaati ki Utarali Makedonija thaj I Fondacija Horizonti save so lipargje o shajdipe sar shaj o roma istelmakerena lengere produktija thaj pridovkike.

 


Sali MemedMay 14, 2019
8-APRIL.jpg

1min205

Градоначалникот на Нирнберг, Улрих Мали кој со својата делегација беше гостин во детската градинка „8 Април“ во општина Шуто Оризари, врачи чек од 1.000 евра за набавка на надгледни средства, но вети и развивање на поинтензивна соработката во интерес на обезбедување на подобри услови за децата.

Тие, како што информираат од Општината, уште еднаш го потврдија своето пријателство и подадена рака на градинката, но и на локалната самоуправа.

Градоначалникот Мали во придружба на градоначалникот на општина Шуто Оризари, Курто Дудуш ја разгледа населбата, ја посети новоизградената градинка и се заложи за негување на пријателството кое во иднина ќе значи спроведување на заеднички иницијативи, информираат од Општината.


Sali MemedMay 14, 2019
banner_-_main_page_-_how_to_apply_-_2017-18_-_mk.jpg

1min114

O Konkurs bashi stipendije bashi romane studentija ki Utarali Makedonija  agorkerela ko 17 maj 2019 bersh kote so shaj apliciriena sa o romane sudentija thaj o maturantija save so agorkerena mashkaruni sikljovni.

Pobuter shaj dikena ko akava link bashi apliciribe kote sar avgo si te registrinen tumen online ko sajti taro REF palo odova te diken save dokumentija trebno te bidzalen sar thaj te huljaren taro linkija… http://www.romaeducationfund.hu/programa-za-stipendira-e-visoko-obrazovanie.

Video tari Ajsel Memet- Koordinatori bashi stipendije ki Utarali Makedonija.

 

 

 


Sali MemedMay 13, 2019
Vlada-sednica.jpg

1min158

Владата на  134. седница ја разгледа и усвои Информацијата со предлог Акциски план за развој на културата на Ромите, согласно Стратегијата за Роми 2014-2020 на предлог на министерот без ресор за имплементација на Националната стратегија за подобрување на состојбата на Ромите, Музафер Бајрам, соопшти владината прес-служба.

Оттаму информираат дека министерот Бајрам го задолжи Министерството за култура во своите годишни планови и програми да интегрираат активности од Акцискиот план за развој на културата на Ромите и за негова реализација да предвидат средства во буџетот.


Sali MemedMay 2, 2019
5.jpg

1min478

O najšuže bakre (šampionija) panda javinate sikavdile ko Šuto Orizari. Akava tradicionalno sikavdipe e bakrengo si purano adeti sokerelape angla ko bidžuko Erdelezi. Upreder taro 20 bakre sikavdile ko trušuldrom kaj kote so bikinenape o bakre.

Sar sakova berš, šampionija si sarine so lena than ko akava adeti sebepi so sarine sikavena pire ternen bakren.

O najšužo bakro zaruri si te ovel sikavdo pire dajaja, te ovelole hari čhona, majbut dži ko 6, leskere bala te oven pherdeste thaj te pijol panda dajakiri čuči.

O bakre majbut si taro gava Rašče thaj Kopanica.

photo: Daniel Petrovski, romano etnologo


Sali MemedApril 29, 2019
29.4.improvizirani-naselbi5.jpg

9min81

Еден од најгорливите социјално-еколошки проблеми кои со децении го мачи Скопје се импровизираните живеалишта во градов – Вардариште, под Калето, Керамидница.

Вардариште

Само во Вардариште, од каде постојано гори и чади, живеат околу 400 Роми. Низ цела Македонија во градовите има вакви Ромски импровизирани населби, пишува „О2 Иницијатива“.

Вардариште

Од аспект на загадување проблемот е масивен. Од аспект на социјала е ужасен. Дел од овие лица се т.н. фантоми, лица без документи, дел се дојдени од Косово. Во 2011 утврдени се 441 „фантоми“ во земјава, а годишно се решаваат само околу 30-50 вакви случаи.

Керамидница, фото Н. Батев

Децата кои не одат во училиште се првите изложени на ужасното загадување од импровизираните живеалишта, од горењето на гуми и друг отпад во зима за греење, од бизнисот на палење на кабли за да се дојде до бакарот, што се продава на црно (1кг за 200 до 300 денари). Други собираат пластични шишиња и картони кои ги продаваат во откупните центри за отпад, (за 1кг пластични шишиња се добиваат по 13 денари, за една голема вреќа пластични шишиња се добиваат околу 220 денари).

Горење кабли под Кале

Група која гори кабли може да заработи до 2-3.000 денари на ден. Еден собирач дневно може да заработи меѓу 200-300 до 1.000 денари.

Фото: Колектиф.мк

Цела репортажа за овие фрапантни појави во главниот град можете да ја прочитате наМета.мк



Bašo Amenge


Grupa taro terne Roma intelektualcija, novinarija, web dizajnerija, tehničarija, montažerija thaj javer personali savo so isilen baro iskustvo ki piri buti rodingje te keren nesto nevo ko mediumsko internet than ki Makedonija. Palo beshiba ko sostanok taro timi taro 24vakti.mk angjape decija kaj ko akava momenti falinela jek romano web tv portali savo ka nudinel pravilno, kvalitetno, informacija baši o Roma. Adaleske formiringape o www.24vakti.mk  ko adava sostanok čivgjem akala celija thaj pričine soske te formirina o jekutno romano web tv portali 24vakti.mk

24Vakti © Copyright 2015 – 2019, Sa o nijamija si protektirime