Kolumna -Prof. Eljesa Ismaili,

O Ramazani ko vakti karantineskoro

Profesori po orientalistika ko Tetovsko Univerziteti

I duhovno sostojba so avela taro bošluko e vileskoro

 

Kurkencar hem masekoncar arakhljovaja karši jek pandemija so učhargja amare dizja, thane, celo dunjaja. O manušipe arakhljola ki dukh, patnja hem bari holi. O manušipe nakhela preku jek filtracija, hem baro iskušenije. Phandlile o Đamije. So li kergjam so amaro Devel phanlja amengje o udara e đamijengjere karši amare muja? Sikljiljam ko distanciribe hem socijalno izolacija. Amare čhave hič na đana ko škole. Sarine phanljiljam khere. Ustvari pošukar i te phenelpe so irasaljiljam khere.

Avdivesutni duhovno sostojba bijandi tari e vileskiri praznina kerela amen te doživina ¨apokalitpična vaktija¨. So istovremeno značinela so amen borinajamen duje pandemijencar : Covid 19 hem o biđandipe.

Dikhindor o nakhiba e vakteskoro, e đivdipaskiri moderno dinamika dikhaja so bešaja karši o umor, kriza, čorsokako, vojne bizo agor ko islamsko sveto pogotovo, disbalans ko ekonomsko sistem hem socijalno pharipe so često širinelape. Akaja pandemija promeningja o dvižibe e svetoskoro, rastužingja le, predizvikuingja bari panika, teringja e manuše te pučarel pi duhovno sostojba, sovladingja le i dar tari bokh hem teringjale te khedel harči. Soj tano but prirodno. Ama i bokh tari dar tani jek aver buti. Akaja duhovno sostojba predizvikuimi taro prazno vilo opišingja la but šukar o baro misliteli, muslimani angleder 6 vekija o Ibn Haldun:

¨Ko kale vremija, e manušen na mudarela i bokh, nego o čaljojba soja tane sikle.¨

E akaja tani i duhovno sostojba e manušengiri. Samo akava li mudarela ? Na, mudarela hem o hajba e harameskoro, soja tane sikle, nepravedno prihod, o rušveti. Mudarela o ropstvo sprema i para, a na o vlasništvo prema late. O hajbe hem bikibe e vakufeskoro, mudarela o čaljojbe lestar, soja tane sikle. Mudarela o čaljojbe okolengoro so kerena trgovija e jetimencar taro akava ummeti, kote so upral 20.000 migrantija rezultirinena sar našavde, ustvari tane bikime. Mudarela o čaljojbe okolengoro so siklile rušveteja so lena le taro studentija, so dena telo kirije o učilnice e školengjere, o rušveti so lena le taro amare čhave hem čhijaso mangena te keren buti ko državno kancelarije. Akala mudarena dali na ?

Ako mangljam te spasina o manušipe taro akava meribe, ako mangaja te ova manuša hem te ačhova sar manuša, ako mangljam te kera Đenneti amaro sveto, isi amen i šajsarin.

Amari vera dela amen o Masek Ramazani da bi te vazdel amen. Te dorese o Ramazani tano bitno, ama but pobitno tano te le le ki angalji.

O Ramazani akava berš alo po averčhane. Ama so rodela amendar o Ramazani hem sar valjani te haljova le ko vreme karantineskoro ?

O Ramazani avela amengje te pašakerel amen soske sijam but odvime. Prvo sikavela amen korkori amen te khedamen. Sikavela amen te kheda amari godi, o vilo, duša hem amaro telo. Te da šajsarin e Ramazaneske te sikavel amen sa akava. O Ramazani avela da bi te khedel amare delija. Sikavela amen so o odvimo čačipe nane više čačipe. O Ramazani avela amengje te potsetinel amen ko odova so bistergjem. Angkeder sa, korkori amen. Sar so phenela o sajdimalo Profesori, Ismail Bardhi, ¨Ako amen bistergjam, ka bistergjova¨. Nane li agjar sajdimale amalalen ? Bistergjem te kera zijareti amare najpašen, komšijen, familija, amare phuren. O manuš taro amaro vakti bistergja o sublimarno vrednostija. Bistergjem o mislibe, i duhovno patnja, i žrtva, o šužipa, o mir. Osetinaja nostalgija prema sa akala.

O Ramazani avela da bi pomožinaja amen jek avereja te arakha odova so našavgjem. Hem odova so našavgjem majbuder tano korkori amen. O zaedničko oset kreirinela o individualizam hem personaliteti .

O Ramazani tano amari večno nada. O Ramazani tano vnatrešno gradiba. O Ramazani sikavela amen koj tano Gospodari taro sa. O Ramazani avela da bi kovljarel o potrebe. O Ramazani tano o idealno vakti ked o manuš  šaj te intervenirinel korkori ano peste. Ako čaljarena pe o bokhale vrednostija ramazaneske, počminena o duhovna meriba,

Odoleske o Ramazani osetinelape postibaja. Dovolno ka ovel te dikha o posledna lafija taro ajeti 183 ki sura Bekare, da bi dikhaja o opširno temeli taro idealno sistem e imaneskoro :

 -Da bi ovena arakhleلَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

O postiba ulo amengje obligacija da bi te vazdel amari svest hem odgovornost. Postiba značinela te parvare i svest hem o odgovornost, a na bokh e teloskiri. Odova tano parvariba e dušakoro.

Sar so phenela o penđardo Muhammed Ikbal,

¨Ked i duša dujrovela taro namazi hem o posti (Duj taro baze e Islameskere)

O personaliteti ovela bizo harmonija, dok o narodo bizo disciplina (Sar o Koronavirus)

E vilengje počminela te falinel o tatipa e Kur’aneskoro,

Sar te izrazinelpe oporaviba asavke manušencar ?¨

Ko avera religije o postiba tano ko različna forme, sar postiba bizo lafikeribe, te na halpe mas ili mačhe, kiral, ili ma te pijelpe thud. Amen ked postinaja, trudinaja amen te na grešina čhibjaja, te na vakera lošno lafi. Koj postinela, mislinela ma te dukhavel e manušen. O postiba tano opširno, iranela amen ko jek moralno akti. I sila e posteskiri šaj te borinelpe save bilo sistemeja. O posti tano sezonsko morali. O posti tano educiriba korkori tut, andruno prečistibe, andruno barvalipe, putujba korkori ano tute. ¨O posti tano najbaro edukatori korkori tuke¨(M. Ikbal). Sar so izrazinelape o Alija Izetbegovič ¨ O postiba tano triumf e dušakoro upral o telo.¨

Ma te bistra so o iftari isile but glavno uloga, ama ma te postina samo e iftareske. Ka ovel sine but pošukar amen o muslimanja, ko akava vakti karantineskoro, te poštuina barem na o uslovija da bi te astara o Kur’ani, nego o uslovija o astariba e manušen taro Kur’ani.

So valjani te kera ko Ramazani, ko vakti e karantineskoro ?

Valjani te pučara amare kapacitetija, te manga i buti so keraja la. Valjani te ikera đivdi amari emocija. Valjani te odredina lično dikhibe, ili te la thana ko lično dikhiba taro odredime šukaripa. Te arakha amari peštera Hira. Te kritikuina korkori amen. Te cidamen taro amaro andruno sveto, soske o manuš šaj te ačhol korkori.

Mangle phrajlalen,

Kotar akava momenti pa naodori, ked ka avel đi ko agor akava Ramazani ko uslovija e karantineskere, neka ačhol đivdo ko amare vile.

Akale lafeja ka avav đi ko agor e lafencar taro jek majstori anavkerdo Neđip Fazl Kirsakirek : ¨O namazi počminela ked ikljoveja tari Đamija, o hađđi ked iraneja tut tari Mekka, a o Ramazani ked završinela o posti.¨

Hazri kergja : Prof. Eljesa ISMAILI                                               

Prof. Eljesa Ismaili,

Profesori po orientalistika ko Tetovsko Univerziteti

                                                                                                                                                                                                                                                                           (Irangja ko romane Emrah Aziri)


Bašo Amenge


Grupa taro terne Roma intelektualcija, novinarija, web dizajnerija, tehničarija, montažerija thaj javer personali savo so isilen baro iskustvo ki piri buti rodingje te keren nesto nevo ko mediumsko internet than ki Makedonija. Palo beshiba ko sostanok taro timi taro 24vakti.mk angjape decija kaj ko akava momenti falinela jek romano web tv portali savo ka nudinel pravilno, kvalitetno, informacija baši o Roma. Adaleske formiringape o www.24vakti.mk  ko adava sostanok čivgjem akala celija thaj pričine soske te formirina o jekutno romano web tv portali 24vakti.mk

24Vakti © Copyright 2015 – 2019, Sa o nijamija si protektirime