26,5 МИЛИОНИ ДЕНАРИ ЗА РОМСКИТЕ ПАРТИИ: КОЈ КОЛКУ ДОБИ ОД ДРЖАВАТА ВО 2026?

                                                                                             Анализа на 24 Вакти

Осум ромски политички партии во 2026 година добиле вкупно 26.482.756 денари, односно околу 430 илјади евра, од државниот буџет за редовно финансирање на политичките партии. Најголем износ е исплатен на Унија на Роми, а веднаш зад неа се ДСР и Сојуз на Ромите.

Анализата на 24 Вакти, направена врз основа на официјалните трансакции од „Отворени финансии“ и податоците од ДИК, ДЗР, ДКСК и изборните резултати, покажува значителни разлики во средствата што ги добиле ромските политички партии.

Кој колку добил?

Во трезорската база Унија на Роми е заведена под скратениот назив „УР СКОПЈЕ“, каде е евидентирана исплата од 6.372.464 денари.

Како се добиваат парите?

Законот за финансирање на политичките партии предвидува две главни компоненти. 30 проценти од средствата се распределуваат подеднакво меѓу политичките партии кои освоиле најмалку 1% од гласовите на избирачите што гласале на последните парламентарни избори на ниво на државата или на последните локални избори во единица на локалната самоуправа.

Тоа значи дека партија не мора да освои советник за да стекне право на овој дел – доволно е да го исполни законскиот праг од 1%.

Останатите 70 проценти се распределуваат според освоените мандати. Кај коалициските кандидати Законот предвидува поделба меѓу партиите, а коалициските партнери можат со спогодба или предизборен договор да утврдат и поинаква распределба. Затоа две партии од иста коалиција не мора да добијат ист износ.

Унија на Роми со најголема исплата

Унија на Роми во 2026 година добила 6.372.464 денари. На локалните избори 2025 во Шуто Оризари партијата освои 1.904 гласа и пет советнички места, а нејзиниот кандидат Курто Дудуш беше избран за градоначалник. На парламентарните избори 2024 Унија на Роми беше дел од „Европски фронт“.

Тоа значи дека кај оваа партија постојат повеќе изборни основи кои можат да влијаат врз конечната распределба.

ДСР – 6,09 милиони денари

На Демократските сили на Ромите – ДСР им се исплатени 6.093.510 денари. ДСР на парламентарните избори 2024 беше дел од „Твоја Македонија“, додека на локалните избори 2025 настапуваше и самостојно во Шуто Оризари, каде освои 706 гласа и еден советник. Партијата истовремено учествуваше и во коалициски листи во други општини.

Затоа износот од 6,09 милиони денари не може да се објасни само со еден освоен советнички мандат.

Сојуз на Ромите – 5,26 милиони денари

Сојуз на Ромите од Македонија добил 5.256.649 денари. На локалните избори во Шуто Оризари партијата освои 639 гласа и еден советник, додека на парламентарните избори 2024 беше дел од „Коалицијата за европска иднина“.

ДПР – речиси пет милиони денари

Демократската партија на Ромите – ДПР добила 4.977.695 денари. ДПР беше дел од „Твоја Македонија“ на парламентарните избори 2024, а на локалните избори 2025 имаше и самостојни советнички листи.

Овој пример е интересен бидејќи Законот овозможува партија што на локални избори ќе го надмине прагот од 1% од гласовите на избирачите што гласале во конкретната општина да стекне право на еднаквиот дел од финансирањето, дури и кога нема освоен советник.

Иста коалиција, различни износи

Особено интересна е споредбата меѓу ДСР, ДПР, РОМ и ОПЕР. Сите биле дел од „Твоја Македонија“ на парламентарните избори 2024, но во 2026 добиле многу различни износи:

ДСР – 6.093.510 денари
ДПР – 4.977.695 денари
РОМ – 1.192.411 денари
ОПЕР – 634.504 денари

Ова покажува дека самото членство во парламентарна коалиција не значи автоматски еднаква распределба на државните средства меѓу сите партии членки. Релевантни се изборниот резултат, освоените мандати и начинот на кој коалициските партнери ја договориле распределбата.

ПЦЕР, кој на парламентарните избори 2024 беше дел од „Храбро за Македонија“, во 2026 добил 1.244.424 денари, додека ПДПР добила 711.099 денари.

Клучното прашање: од каде точно доаѓа секој денар?

Од јавно достапните документи може да се утврди колку пари реално се исплатени, кои партии настапувале самостојно и кои биле дел од коалиции.

Но не е јавно разложено колкав дел од конечниот износ на секоја партија произлегува од прагот од 1%, колкав од парламентарните и локалните мандати, а колкав од распределбата договорена меѓу коалициските партнери.

Затоа 24 Вакти ќе побара од Министерството за правда и ДИК официјална пресметка за распределбата на средствата за 2026 година, како и документите врз основа на кои е утврден уделот на секоја политичка партија.

Таа пресметка треба да даде одговор на најважното прашање: како точно се стигнало од изборните резултати и коалициските договори до 6,37 милиони денари за една партија, 6,09 милиони за друга, а само 634 илјади денари за трета?

Анализата на 24 Вакти е изработена врз основа на официјалните трезорски трансакции од „Отворени финансии“, податоци и документи од ДИК, ДЗР и ДКСК, конечните изборни резултати и Законот за финансирање на политичките партии.